JOHANNIS WYBRANDI TROMP 



L I B E R XV. 



T I T. III. 



DE IN BEU TEKSO. 



L. 5. S. 2. Ul planus lib. 29. ad Edictumi 



« Quod servus domino emit , siquidem voliintate ejus etnit , polest quod jussu 

 «agi; sin vero non ex voluntale, sicjuidem dominus ratum habueril, vel 

 « alioquin rem necessariam vel utilem domino emerit (emit, Hai.) de in 

 « 1-em verso actio erit; si vero nihil eorum est, de peculio erit actio." 



Praeter exerciton'am , institoriam et tributoriam actionem edicto praetoris ex contracli« 

 bus servorum filiorumve familiae prodilae sunt, quae ultimis hujus libri titulis explican- 

 lur ,, actiones de peculio, et de in fem verso, et, si jussu domiai cum servo uegolium 

 geslum est, actio quod jussu. Quoad actionem de peculio et de in rem verso, utrum 

 sint duae dislinctae actiones, quarum singulae propriam et per sc constantem habeant 

 formulam, an vevo de in rem verso et de peculio una eademque sit formuia , quae duas 

 habeat condemnationes, quarum altera alterius sit necessariu appen<lix, dissentiunt inter» 

 preles. Liti ansam praebuit Justin ianus, qui in Inst. lil. quod cum eo , qui in alten, 

 etc. §. 4. ait : « Lii-et enim una sit actio, qua de peculio et de eo , quod in rem domiui 

 versum sit, agitur, tarnen duas habet condemnationes." Cujacius, Hotomannus, 

 aliique priorem sentcntiam tuiti sunt; in contrariam vero abiit Vinnius, qui disquisi- 

 tionem suam ita eoncludit , ut staluat, imperaiorem ostendere voluisse , non tantura siii- 

 gulis aclionibus separatim aut de peculio aut de in rem verso agi potuisso , scd etiam 

 conjunctim unaque aciinne , ut caput simul utrumque ita , ut proponit , in Judicium de- 

 «lucalur. Quid Instit. Justin, auclor , fuimu'arum usu abroi;alo , sIgniCcaverit , mihi, 

 dictu difficilius videlur. PJisi aulcm incuria compiiatorum irrepserint , non videtur im- 

 probanda Vinnii conjecturd, Sed Pandectarum tempore, quod dicitur , quid juris 

 fuerit , dubitari non sinil Gajus, apud quem comm. IV. J. 73. eadem , quae ex Inst. 

 Justin, allegavimus , legunlur verba , quaeque confirmat JCtus in §. seq., ab eruditis 

 sie restituta : « ideoque is, a quo potest approbari id , quod debelur , in peculio vel in 

 « rem patris doniinive versum esse, ad hani; acliouem Iransire dehet ; nam, ut supra di- 

 « simus , eadem formuia et de peculio et de in rem verso agitur. " 



QliU.'Q 



