RESPONSIO AD QÜAESTIONEM JüRIDICAM. lö9 



« a Divo Marco conslitulum est, ut , qui seit se lutorem dalum, nee cx- 

 « cusationem, si quam habet, allegat intra terapora praestituta, suo periculo 

 * cesset." 



Prima fronte mirum videri polest , a M. Antonino demum imperalore certum jus con- 

 slitulum esse , quo cogerelur tulor dalus lulelam suscipere. Rem aulcm sie explicandam 

 arbilror. Cum antiquilus nullus omnino esset lutor , ex lege Alilia praetor urbanus el 

 major tribunorum pars, et dein a Claudio indej imperalore consules ex sua jurisdic- 

 tione (i) lutorem dabant. Hi consules />o>'es/a^e sua tutores, quos dederant , ad sus- 

 cipiendum munus cogere poleranl. At, postquam /jeca/ians erealus est ab Antonino 

 praetor, qui magislralus erat sine jurisdiclione , specialiler eliam caverelur de ratione 

 tutorum coercendorum , necesse fuil. Consliluit igilur Imperator jus, quod diu jam vi 

 jurisdiclionis exercueranl consules; quod, ut opinor, ipse Antoninus significavit in 

 conslilulione de hae causa edila, cujus pars, si non egregie fallor , bis verbis in Vat. 

 Fragm. legilur ( 2 ) ; « Igilur observandum deinceps erit , ut qui tulor dalus sil , si quas 

 « habere se causas excusalionis arbitrabilur, adeat ex more; nee in infiailum captiosi 

 tf silenlii lempus , per quod res inlcrfrigescat , coacessum sibi credat, Hi , qui Romae 

 a vel inlra cenlesimum fucrint , sciant , in proximis diebus quinquaginla se excusalionis 

 «causas allegare debere , aut capescere adminislraiionem ; ac , nisi id fecerint , in ea 

 « causa fore , in qua sunt , de quibus consules amplissimi dccreverunt , periculo suo eos 

 t cessare." — Haec verba , licet, quasi essent ipsius JCli, proferanlur, tarnen conslitu- 

 tionis partem conlinere , suadent primo loco imperativa verba : tulor datus adeat ex 

 viore; — nee concessum sihi credat ; — hi, qui Romae fuerint , sciant. Tum eodem facit 

 verecunda magislralus appellalio : consules Amplissimi ; quae Imperatorum conslilutio- 

 nibus valde propria est , apud JCtos vero nusquam ( 3 ) repcritur. Accedit denique fir- 

 missimum argumentum, quod in Vat. Cod. proxime sequenli §. 156. idem JCtus, ex 

 cujus scriplis superiora desumla sunt, sie pergit : « formam aulcm ex hac constitutione 

 « dalam hodie in usu ila celebrari animadverlimus , ut ex eo die incipianl quinquaginla 

 « dies enumerari," etc. — Locutus enim erat Imperator de quinquaginla diebus, inlia 



quos 



(i) L I. §. I. D. de conf. tut. (a) In §. i55. 



(3 ) Nisi , dicat quis, esssnt exerapla in 1. 5o. de cundit. et demonstr. et in 1. i. §. 5. D. de appellil. 

 At in illa ait Ulp. : si ciii überlas data sit direclo sub hac conditlone, si rationes reddidisset; arlii- 

 trum a consullbus Divus Pias dari permisit , bis verbis: Aditi a vobis jimplissimi Coss, arbilniin da- 

 bunt. — In hac idera JCtus: « Denique," inquit, «cum quidam judicem ex rescripto pilncipis a cou- 

 « subbus accepisset, et praefeclum urbi appellasset , errori ejus subTentcim est rescripto Divorum Fra- 

 « Irum , cujus verba haec siiiit : cum per erroreni factum dicis, uti a judice , quem tx rescripto uostro 

 « ab Amplissimis Consulibus acceperat," etc, 



3 



