RESPONSIO io QrA.ESTIONEM JURIDICAM. 115 



CaerelliunT Priscum, praelorera tutelarem. — P a u 1 u s , praeter causas Pandectaruin 

 4ege relatas , eliam domesticas lites excusationem Iribuere scribit. Quaenam vero sint 

 illae lites, manifesto non significavit JCtus, Cl. Buchholtzius ea verba explicanda 

 opinatur ex 1. 23. Cod. de excusalt. , cujus verba sunt : « ita ut imperatores a tulela ex- 

 cusari voluerint eum , qui adversus sororem sororisve liberos tempore delatae tutelae ac- 

 iionem suscipere deberet." Sed obstant huic sententiae ea , quae in d. §, Vat. Cod. 

 praeceduntj ex quibus apparet, Paul um hie enumerare causas, quae interdum tutorem 

 plane prohibent, quominus, ut par est, tutelam adminislret. Hae sunt, primo loco, rei 

 familiaris angustia , tum exiguus rerum usus , quibus denique accedit ( nam sie intelligo 

 Utes domesticas,) frequens negotiorum copia, qua implicitus est tutor datus , quo Tel 

 iinprimis referri debent liles , quas vel sibi ipsi vel in fratrum sororumve gratinm agit. — In 

 haue sententiam abii, quia , ul jam significavi, Paulus hoc loco non tarn humanitatis 

 ac religiouis rationem habuisse , i^iara attendisse videtur ad impedimenta , quae in ipsa 

 tlesignati tutoris persona adesse possunt. Praelerea exponuntur in §. 244, causae , quae 

 interdum excusationem merentur , cum contra constitutione legis 23 Cod. h. tit. , nulla 

 addita restrictione, vetant Imperatores, ut adversus sororem vel filios sororis actionum 

 necessitates tutelae occasione quis suscipiat. Tum etiam in laud. 1. 23. solummodo ea« 

 Vetur, ne agat tutor adversus soroiem ejusve liberos; Paulus autem latissimo sensu de 

 -domealicis litibus loquitur. Insuper aulem quaeri licet, an credibile sit, Diocletia- 

 num et Maximianum in feminarum graliam plane idem constituisse , quod jam in 

 earum commodum epislolis suis significaverant non tantum Hadrianus et Antoni- 

 ous, sed Divi etiam Fratres ad praetorem scripseranl? Denique, si admittitur data a no- 

 bis explicatio , etiam bonum sensum accipit vocab. interdum. Nimirum excusatio illa 

 ob liles domesticas pependerit a praeloris cognilione, ut hie dijudicaret , an tanlo esset 

 tutor negotiorum difficilium cumulo impeditus , ut munus ipsi injunctum uliliter gerere 

 non posset; illiusque usus lunc imprimis fuerit necessarius, quum pupillus a pubertate 

 non longe abesset. Tunc enim facile fieri posset, ut, nisi excusarelur, domeslicis obru- 

 tus litibus, per totum temporis spalium, quo tutor esset, a tutelae adminislratioae avo- 

 caretur. 



L. 7. l'lp. lib. sing. Excusat. 



Hoc fragmentum exstat eliam in Vat. Cod. §.240. ubi pro sane, plane, et pro joro- 

 bare, docere legitur. 



L. 8. §. 12- Modestinus, lib. 3. (Hai. 2.) Excusat. 



« XlpiiMzthipm h imcTd^iuv ßxifiMKÜv iraföt'ntifiv ^z'Vfiv rät hoifäv iirirpojrSv . 



P 2 « TTfl' 



