REDEVOERING. 55 



nederige bosclibes, die aan zijne voeten voortkruipt ; uit dat oogpunt staat 

 hij niet hooger dan de liefelijke alpenroos die Lern op de zwitsersche sneeuw- 

 toppen , de Bhododendron-sooxt die hem in eenig ander gebergte van Europa 

 of west-Azie vergezelt. Op den wetenschappelijken onderzoeker niaakt 

 hat niet meer indruk , wanneer hij een uitgestrekt woud , dan , wanneer hij 

 in eene enkele rotsspleet van de Kaap Ericas aantreft , die nergens anders , 

 zelfs niet op gehjke plaatsen in den omtrek worden weergevonden ; of op 

 een enkel voorgebergte in Italie de schoone Campanula isophylla; of wan- 

 neer hij den geheel eigenaardigen plantengroei van St. Helena beschouwt 

 eu het aantal planten waarneemt, dat niet slechts aan dat eiland, maar 

 zelfs aan bijzondere plaatsen van dat eiland eigen zijn. Bij hem staat 

 het nederigste biesje gelijk met den fiersten boom, met de schitterendste 

 bloem; en in plaats van een tafereel, hetwelk den totaal-indruk weergeeft 

 van het laudschap, treedt hij te voorschijn met cijfers en tabellen, die 

 den plantengroei tot in zijne laatste bijzonderheden ontleden. 



Ik mag uwe aandacht G. T. niet vermoeijen met die tabellen der zoo- 

 genoemde plantenstatistiek , haar niet vestigen op de wijze, waarop men, 

 voor de wetenschappelijke vergelijking en ontleding van den plantengroei, 

 de feiten opspoort en tot een geheel zamenstelt. Een enkele trek zal vol- 

 doende zijn, om de beteekenis van dit gedeelte der wetenschap te doen 

 waarderen. 



Men heeft er niet slechts prijs op gesteld, te weten, welke plantenvor- 

 men in elk deel der aarde worden aangetroffen , maar ook om de verhou- 

 dingen te leeren kennen tusschen het aantal soorten, dat hier en ginds 

 den bodem versiert. En niet slechts tusschen dien rijkdom van soorten in 

 het algemeen, ook meer in het bijzonder van die, welke tot grootere of 

 kleinere afdeehngen van het plantenrijk behooren. Zoo heeft reeds Robert 

 Brown de verhouding bepaald tusschen het aantal een- en twee-zaadlob- 

 bige planten, in hare afwisseHng over de verschillende streken der aarde, 

 van den aequator naar de polen. Von Humboldt heeft het eerst die be- 

 rekening tot de kleinere afdeelingen, de famihen van het plantenrijk, uit- 

 gestrekt , en tahijk zijn de onderzoekingen , door vele anderen in dit ge- 

 bied met zorg en naauwgezetheid volbragt. 



Dat onderzoek leidde tot allermerkwaardigste uitkomsten. Zoo merkte 



