REDEVOERIiNG, 57 



zijn zamengevoegd. Andermaal daarentegen in de werkelijkheid , over de 

 oppervlakte vaa den aardbodem, op eene wijze, waarvan wij de wetten 

 nog niet in alle bijzonderheden kennen, doch waarin wij de harmonie van 

 een geheel beginnen in te zien. En tusschen die beide bestaat verband. 

 Dat verband bevreemdt ons nietj wij zijn reeds lang gewoon aan de erva- 

 ring, hoe verwantschap van vorm, ook in de planten- wereld , met over- 

 eenkomst in andere eigenschappen vergezeld gaat. Waarom zouden dan 

 ook niet zoodanig verwante planten overeenstemming verraden in de wijze, 

 w^aarop zij over de oppervlakte der aarde zijn verdeeld? Maar het treft 

 ons als een nieuwe getuige van die eenheid, die harmonie, welke het 

 nader onderzoek der natuur in al hare deelen doet ontdekken, eene har- 

 monie, die al de deelen van het groote geheel als met een levenden 

 adem bezielt. 



De voornaamste taak bij het onderzoek der natuur is de verklaring van 

 de waargenomen verschijnselen , en het mag derhalve bovenal onze belang- 

 stelUng wekken, welken weg men daartoe, in de studie der planten- 

 geographie, heeft ingeslagen. Om het antwoord te vernemen op die 

 vraag, moeten wij ons langzamerhand terugtrekken van het standpunt, 

 waarop wij ons tot nu toe hebben geplaatst. Wij Ueten vandaar onzen 

 blik weiden over het geheel. Maar wij moeten die algemeene beschouwing, 

 hoe aanlokkend ook, vaarwel zeggen, willen wij den natuuronderzoeker 

 volgen , tot waar hij , een voor een , de verborgen draden van het net- 

 werk opspoort. 



Reeds een vlugtige blik overtuigt ons, dat er een verband bestaat tus- 

 schen de eigenschappen der aarde en haar wisselend plantenkleed. De 

 eene plant groeit in het losse duinzand, de andere in de vaste klei, we- 

 derom eene andere in den zuren veengrond of in het weeke moeras. En 

 te vergeefs zou het zijn, de moerasplant over te brengen in het rulle zand, 

 of de bewoonster der zilte zeekust landwaarts in te voeren. AI die plan- 

 ten hebben hare bepaalde levensbehoeften. Alle vereischen zij een bodem, 

 die in physische eigenschappen, watergehalte en scheikundige zamenstelling 

 zekere grenzen niet te buiten gaat. Die levensbehoeften zijn vervuld op 



S 



