58 W. F. R. SüRINGAR 



de plaatsen, waar wij de planten van nature aantreffen, en zoo openbaren 

 zieh de wisselingen van den bodem in de wisseling der kleuien eu vormen 

 Vau zijn levend gewaad. 



Magtiger dan andere invloeden is de wärmte. Zij vormt geene plaatselijke 

 wijzigingen , van betrekkelijk geringe uitgebreidheid , die in de verschillende 

 streken der aarde op overeenkomstige wijze worden herhaald. Als met 

 cenen greep omvat zij bare geheele oppervlakte, van den aequator tot de 

 beide polen. En hoe met bare wisselingen bet plantenkleed verändert, 

 beboef ik naauwelijks te berinneren. Met een enkel woord spraken wij er 

 reeds van, boe de rijkdom der vormen, de pracbt der kleuren, toenam 

 van de koude streken naar de keerkringsgewesten. Iletzelfde verschijnsel 

 nemen wij waar op de bergen. Naarmate wij booger stijgen , voelen wij 

 de zonnewarmte verminderen , eu daarmede overeenkomstig zien wij ver- 

 andering in den plantengroei , en dezen telkens meer gelijk worden aan 

 dien van noordelijker streken. Treffend moet de indruk zijn, wanneer 

 men binnen de keerkringen opstijgt tot de lijn van eeuwige sneeuw, als 

 men dan van lieverlede de palmeu eu boomvarens eu al de pracbt der 

 tropische flora verlaat , om daarboven , in snelle opvolging , eene reeks van 

 vormen aan te treffen, overeenstemmende met die van koeler gewesten, 

 telkens armer en schraler, tot dat eindelijk de koude van ijs en sneeuw 

 alle planteuleven beeft uitgebluscbt. 



Zoodanige algemeene vergelijking echter möge wijzen op het verband, 

 dat tusschen de eigenschappen der aarde en den plantengroei bestaat, 

 eigenlijke verklaring van de verscbijnsels geeft zij niet. Zij zou dit dan 

 alleeu kunnen , wanneer werd aangetooud , dat die boedanigbeden van den 

 bodem, die gesteldbeid van het kbmaat, die meerdere of mindere zonne- 

 warmte den plantengroei badden doen ontstaan, dat zij niet slechts de 

 noodzakelijke gezellinnen, maar tevens de oorzaken van het planteuleven 

 waren. Doch verre is bet van daar. Hoe menige plant missen wij op 

 plaatsen, waar toch alle mogeUjke voorwaarden vervuld zijn voor haar 

 bestaan, Ginds iu die duinpan groeit het sierlijke parnaskruid of schittert 

 de blaauwe Gentiaan. Waarom zocbten wij haar te vergeefs in den om- 

 trek, in die andere vallei, waar zij toch denzelfden bodem, dezelfde voch- 

 tigheid, dezelfde wärmte zou aantreffen? Daar drijven de ronde bladen en 



