REDE V GERING. 67 



uielende magt optreedt , en het gebied beperkt. Zoo is het bij andere soorteu 

 de vochtigheid, die, in Europa vooral naar de westzijde, de planten kwij- 

 nen doet. Onverzeld trekt haar de wärmte aan de zuidelijke grens slechts 

 zelden vijandig te gemoet. En op die enkele punten is het niet de doo- 

 dende bitte van enkele dagen, maar de overmaat van wärmte, aan de 

 plant gedurende het tijdperk van hären groei opgedrongen, boven hetgeen 

 zij bij gezonde ontwikkeling verdragen kan. Het is dus juist omgekeerd 

 als in het noorden, waar wij zagen dat de cultum- der veldvruchten ein- 

 delijk door onvoldoende wärmte werd belet. Ook voor de wildwassende 

 plant Staat daar niet slechts de uiterste winterkoude als vijandige wachter 

 op de grenzen; buiten die grenzen wordt zij veelal door den vriend 

 verlaten , door gemis aan de noodige hoeveelheid wärmte met onvolkomene 

 ontwikkeling bedreigd. Zoodanig is het lot van den beuk in het zuiden 

 van Scandinavie, maar vooral in Schotland. Milder is daar, aan den 

 oever der zee, de winter, dan in veel zuidelijker gelegen streken van Rus- 

 land. Maar wat baat het, dat de boom het gure jaargetijde doorleeft, als 

 ook de zomer zwak is geworden en hem de noodige wärmte, gedurende 

 het tijdperk van zijnen groei, onthoudt? Ook op den Etna wordt zijne 

 hoogste grens op die wijze veroorzaakt. Daar bedreigt hem niet, als in 

 de Carpathen en in de gebergten van Zwitserland, de moordende koude 

 gedurende de rust van zijnen winterslaap, maar begeeft hem de noodige 

 wärmte, om de aangevangen vorming van bloesem en vrucht naar eisch te 

 voltooijen. 



Ziet, van dien verschillenden invloed der wärmte, van die onderscheidene 

 oorzaken , werkzaam aan elk deel der grens , gaf de gemiddelde wärmte van 

 het jaar, waarmede men aanvankelijk den plantengroei vergeleek, geene 

 rekenschap. Ook aan de lijnen, die men later trok tusschen de plaatsen, 

 die gelijke gemiddelde zomerwarmte en die, welke dezelfde gemiddelde 

 winterkoude bezaten, liepen de grenzen der soorten niet evenwijdig. Mog- 

 ten zij haar al somwijlen een eindweegs volgen , straks doorsneden zij haar, 

 gelijk zij elkander op de schijnbaar grilligste wijze doorkruisen. En geen 

 wonder. Elke plant heeft hare eigene behoeften, elke haar eigen tijdperk 

 van werkzamen groei. Wat schaadt het de eene, dat de vroegere zomer- 

 maanden het middental voor dat jaargetijde Verlagen, wanneer hare ont- 



9* 



