ORATIO. 101 



multa videre seque bene in praxi exercere queat. Nuin haecce occasio apud 

 nos exsistit ? Affirmando huic quaestioni respondere cuperem , non possum 

 tarnen. Dolendum utique est iuniorem medicum practicam vitam intrare 

 debere absque eo ut omnia aut plurima etiam, quae in praxi occurrere 

 possunt , viderit. Practicam vitam intrat , iam cito eius auxilium imploratur 

 adversus morbum, de quo legit quidem, quem vero nunquam observavit, 

 aut operatio ab eo perficienda est, quam factam antea non vidit. Saepe 

 iustam diagnosin facere valde difficile illi erit, non raro facere non poterit, 

 et quomodo bene curabit morbum, quem non certo dignoverit? 



Credunt multi in genere minus difficile esse morbos externos sive chirur- 

 gicos dignoscere quam morbos sie dictos internos , attamen valdopere errant, 

 prouti probare conabimur sermonem facientes de difficuUatibus , quibus pre- 

 mitur tumorum diagnosis , de erroribus, quibus cMrurgus inde obnoxius est, 

 deque 7ioxm et periculis, quibus idcirco aegri exponuntur. De tumoribus 

 tantum dicam , nam quoniinus de difficili morborum cliirurgicorum diagnosi 

 in genere agam, tempus vetat. Neque credite auditores, errores istos in 

 diagnosi a chirurgis tantum imperitis, aut minus peritis saltem, committi; 

 peritissimus quoque chirurgus facile errare potest, etsi omnia artis admi- 

 nicula illi praesto sint; peritissimo quoque chirurgo accidere potest, ut 

 morbum benignum censeat, qui revera benignus non est, et contra ut 

 insanabilem credat morbum docente eventu omnino benignum. Nonne 

 autem hoc illi accidit, quia adminiculis, quae ars ei praebet, uti neglexit? 

 Non ita, nam non raro ea adminicula eum fallunt, non raro eum illis 

 tantum utentem in errorem ducerent. Saepe morbi symptomata tarn fal- 

 lacia sunt , ut peritissimi quoque cliirurgi fallantur. Ut citemus exemplum : 

 inter diversos, qui exsistunt, tumores, duo sunt indole simul ac sympto- 

 matibus longe diversi; abscessum volo et aneurysma. Signa, quibus alter 

 morbus ab altero dignoscitur, vulgo admodum manifesta sunt. Hoc illove 

 loco oritur dolor cum rubore, calore et tumore, inflammatio igitur cum 

 Omnibus quae vocant signis pathognomonicis. In initio tumor durus est, 

 sensim sensimque decrescit durities, color profundius fit ruber, quin livi- 

 dus; dolor non pungens manet, sed magis pulsans redditur, tumor hoc 

 illove loco mollis fit , mollities magis magisque extenditur , oritur fluctuatio : 

 facta suppuratione ortus est abscessus. Initium morbi eiusque progressus 



