ORATIO. 113 



inter fibrillas telae coniunctivae atque cellulas et nucleos intercedit, pro 

 diverso fibrillarum decursu , variae carcinomatis species distinguuntur. Prae- 

 ter scirrhum nempe vel Carcinoma simplex sive fibrosum, loquuntur de 

 carcinomate reticulari, fasciculato, melanodi, aliis. Fungus sive Carcinoma 

 medulläre , carcinomatis species omnium malignissima , itidem stromate for- 

 matur e fibrillis telae coniunctivae constante prouti scirrhus aliique tumores 

 carcinomatosi ; hae autem fibrillae, ratione habita ingentis quantitatis cel- 

 lularum celeriter reproductarum , parvi momenti sunt; nonnunquam aut 

 nuUa aut fere nulla tela coniunctiva cernitur, et nihil adest nisi raassa 

 mollis ex cellulis plerumque fusiformibus constans. In carcinomate igitur 

 invenimus cellulas fibrillasque omnibus evolutionis et involutionis , quam 

 vocant, periodis, vasa atque adipem tum liquida tum solida forma. 



Tumores fibrosi duri sunt, formae magis minusve rotundae vel irregula- 

 ris , tuberosi , fere semper distincte limitati , atque constant ex fibrillis telae 

 coniunctivae , intermixtis interdum fibrillis elasticis , porro e cellulis atque 

 nucleisj e tela coniunctiva, proprio sie dicta, diversissimis evolutionis gra- 

 dibus atque e tela fibrillarum ad instar plicata. Sarcomata sunt tumores 

 fibrosi, qui a prius descriptis minori consistentia distinguuntur. Inest 

 quidem perfecta tela coniunctiva, sed magis forma embryonali, gelatinosa; 

 porro corpuscula continent telae coniuntivae, formasque inde ortas, multos 

 nucleos multasque cellulas; cellularum non raro plures concatenatae sunt 

 et quasi fibrillam faciunt. Si quando cellulae istae maximam tumoris par- 

 tem efficiunt, ille fibroplasticus dicetur. 



Profecto microscopii ope saepe tumor fibrosus et sarcoma , scirrhus et 

 fungus a se invicem distinguenda sunt; num autem semper id fieri potest? 

 nonne dantur tumores fibrosi , qui cum scirrho facile confunderentur ? nonne 

 sarcomata mollia, quae multis nominibus cum fungo conveniunt? Firmiter 

 credimus diversos istos tumores unum in alium transire. Prouti inter 

 scirrhum atque fungum , inter Carcinoma igitur durum atque moUe , multae 

 dantur formae intermediae, sie quoque inter varios tumores fibrosos; sed 

 id non tantum: videtur enim transitio esse tumoris fibrosi in scirrhum, 

 atque sarcomatis in fungum, ita ut neque microscopii ope semper certa 

 diagnosis possit statui. 



Praeteriit tempus, quo de cellula specifica, soll carcinomati propria, 



15 



