ORATIO. 149 



ficiisque contentus et ludis festisque in Deorum honorem institutis, lascivis 

 haud rare illis et cum animi morumque bonitate parum aut nihil commune 

 habentibus. — Qui Daum animo spirituque colendum et vitae bonitate 

 honorandum esse sentirent, eoque ipso perfectionis Christianae praesensio- 

 nem aliquam manifestarent , philosophi fuere. 



Si quaeritur , quis eximiae huius sententiae auctor fuerit ; respondendum 

 sane , praelusisse iam quodammodo Pythagoram , virum pium et egregium 

 inter cives et in sodahtio suo honestatis vindicem. Sed primarius sine du- 

 bio auctor laudandus est admirabilis ille vir, qui Graecorum sapientissimus 

 Delphico oraculo est iudicatus , qui se daemonio , sive spiritu quodam divi- 

 niore a perversis cohiberi profitebatur, qui unum hoc divinum praeceptum 

 tenebat semper: « cognosce temet ipsum, yvädi, aeavrov," quique hoc 

 tenens primum semet ipsum vanis opinionibus et cupiditatibus purgabat, 

 deinde omnis generis cives, iuvenes imprimis, sie instituebat, ut in semet 

 respiciendo quod vere pulcrum , iustum , bonum esset ex sua ipsorum 

 interiori natura persentirent , perspicerent , expeterent, sequerentur. Ita 

 SocRATEs certum indicabat et a Sophistarum etiam cavillationibus tutum 

 omnis honesti bonique fundamentum , in ipsa natura humana positum , ut 

 omnes intus fierent boni, xa^oi y.ccya&oc. Idque unum a Das precari 

 solebat, ut intus bene esset compositus, externa autem omnia internis hisce 

 essent conspirantia ; et qui cum sectabantur ut id pariter pro ipsis preca- 

 retur rogabant, ut fieret id bonum amicorum commune '). Caeterum de 

 Deorum, sive, ut loqui malebat, de Dei natura disputabat raro; unum 

 hoc semper et ipse videns et aliis indicans, in maiori mundi theatro ubi- 

 que rationem, mentem cerni agentem et omnia moderantem, pariterque 

 in minori cuiusque hominis mundo, mentem illam rationemque omnia de- 

 bere regere ac moderari : sie hominem , quod fert ipsius natura , revera 

 esse '/deum aliquem inter animantia reliqua" *). 



His sententiis studiisque imbutus, imo hac Socratis institutione penitus 

 informatus Plato cum de virtutis humanae natura explicatius egit et hanc 

 sapientia, fortitudine, temperantia omnique iustitia contineri docuit, tum 



') Plato, Fhaedro \a fine. 



*) Xenophon, Memor. L. I. c. 4. 



