R E DE V GERING. 191 



schouwen. Ook het gewigtige onderwerp der kolonien bleef door Smith 

 niet onbesproken. Terwijl hij aan den eenen kant rnet levendige kleuren 

 de nadeelige gevolgen schilderde van eene kortzigtige koloniale politiek, eu 

 in de veelvuldige moeijelijkheden en teleurstellingen , waarmede alle kolo- 

 niale mogendheden te worstelen hebben gehad, de onverbiddelijke Nemesis 

 deed opmerken van het onregt, door het baatzuchtige Europa jegens de 

 ingezetenen zijner overzeesche bezittingen gepleegd , wees hij aan den an- 

 deren kant op de groote en onvergankelijke voordeelen , aan een wijzer en 

 regtvaardiger bestuur verbunden. Zoo werd op elk gebied der nijverheid 

 de vrijheid, als de onmisbare voorwaarde tot krachtige ontwikkeling, ge- 

 handhaafd en in hare eere hersteld. Vrijheid van arbeid was voortaan de 

 leuze der staathuishoudkundige wetenschap , en bovendien , wat niet het 

 minst gewigtig mag heeten: er waren op het uitgebreide veld der nijver- 

 heid orde en regelmaat ontdekt, er waren wetten gevonden, die een nieuw 

 inzigt verleenden in den aard en het doel der menschelijke zamenleving en 

 daardoor tot vernieuwden eerbied stemden voor een hooger wereldbestuur. 



Geroepen tot de eervolle taak, om aan deze hoogeschool mijne krachten 

 te wijden aan het onderwijs en de bevordering der staatswetenschappen, heb 

 ik het niet ongepast geacht, bij het aanvaarden dier gewigtige betrekking, 

 de hoofdtrekken der staathuishoudkundige geschiedenis van ons vaderland 

 te schetsen. Welke denkbeeiden hebben onze voorouders gekoesterd om- 

 trent den aard der rijkdommen en de verhouding tusschen de regering en 

 de nijverheid ? Welke zijn de gevolgen , zoowel hunner juiste inzigten als 

 hunner dwalingen geweest? Zietdaar voorzeker hoogstgewigtige vragen, 

 waar het eene wetenschap betreft, die, hoewel de jongste der staatsweten- 

 schappen, met de welvaart der Volkeren in het naauwste verband staat. 

 Schenkt mij dan uwe vereerende en welwillende aandacht, wanneer ik be- 

 proeven ga een beknopt antwoord op die vragen te geven. 



Er zijn weinig natien, G. T., die zieh beroemen kunnen niet slechts in 

 godsdienstig en staatkundig maar ook in oeconomisch opzigt zulk eene voor- 



