204 0. VAN REES 



en den praktischen zin onzer voorvaderen, die bij de behartiging van de 

 belangen des vaderlands zieh geenszins door de verkeerde eischen eener 

 dwalende wetenschap van het regte spoor lieten brengen. Doch zij werpt 

 tevens een nieuw hcht over de inwendige geschiedenis der voormalige 

 Republiek , en strekt zoowel tot verklaring als tot regtvaardiging der po- 

 gingen van de zoogenaamde zeeprovincien en bepaaldelijk van het rijke 

 en magtige Holland, om in de vergadering der Staten-Generaal een over- 

 wegenden invloed te verkrijgen en te behouden. Vrachtvaart was in die 

 gewesten het voornaamste middel van bestaan ; en onze zeesteden waren 

 reeds voör den opstand stapelplaatsen geworden voor de waren van gansch 

 Europa. Uitsluitend bedacht , om deze beide brennen vun welvaart steeds 

 ruinier te doen vloeijeu, waren Holland's staatslieden gevrijvvaard tegen 

 den verderfelijken invloed van leeringen , waarvoor in hun stelsel van 

 nijverheidspolitiek geen plaats gevonden werd. Welk een geringe ruinite 

 bekleedden de voortbrengselen van den vaderlandschen bodem en het in- 

 heemsche fabriekwezen in de niet buitenlandsche waren volgeladene ma- 

 gazijnen , die voor de herwaarts körnende of van hier vertrekkendc schepen 

 altijd ruime gelegenheid tot het bekomen van voordeelige ladingen of 

 retourvrachten aanboden? Wat behoefden de Hollandsche regenten zieh 

 te bekommeren om de becijferingen van de aanhangers der handelsbalans, 

 daar de bloei en rijkdom van hun gewest het krachtigste bewijs opleverden 

 van de deugdelijkheid der door hen gevolgde regelen? Zoo bleef han- 

 delsvrijheid steeds het hoofdbeginsel der nijverheidspolitiek van Holland, 

 en daardoor ook van die der gansche Republiek. Te vergeefs klaagde de 

 landbouw reeds tijdens de onderhaudellngen over het twaalfjarig bestand, 

 dat zijne belangen aan die des handeis werden opgeofferd. Vruchteloos 

 waren de pogingen van het fabriekwezen in het laatst der vorige eeuw, 

 om zieh door verbodswetten ten koste der inlandsche verbruikers te laten 

 begünstigen. Holland bleef standvastig eischen, dat aan alle waren der 

 wereld vrije toegang op zijne markten zou worden verleend, en voorkwam 

 daardoor met de daad, dat het beschermende stelsel zieh van de studeercel 

 der geleerden eenen weg baande tot in de wetgeving der Republiek. 



Hoe zou ik mij Verheugen , G. T. , wanneer ik op een ander , maar 



