I 



REDEVOERING. 211 



van Fransche bajonetten gezuiverd. Die heilrijke uitkomst was hoofdzakelijk 

 te danken aan Gijsbert Karel van Hogendorp, die, na zijn leven voor 

 de onafhankelijkheid van zijn land op het spei gezet en door zijne doel- 

 treffende maatregelen een beteren regeringsvorm voorbereid te hebben, al 

 de krachten van zijn rijk begaafden geest aan het welzijn van zijne natie 

 bleef toewijden. Door veelzijdige ervaring en ernstige studie tot een helder 

 inzigt in de belangen der volkswelvaart gekomen, en van de waarheid 

 der leerstellingen van Adam Smith volkomen overtuigd, stelde hij zieh tot 

 taak, de wetgeving van bat jonge koningrijk in overeenstemming te bren- 

 gen met de eischen der nieuwe staathuishoudkundige wetenschap. Doch 

 de regering miskende zijne bedoelingen, de natie besefte niet dat hij 

 meer dan bloote theorien, dat hij de voorwaarden van hären bloei verde- 

 digde, en de vereeniging met Belgie, waar het beschermend stelsel gedu- 

 rende tvree eeuwen zeer diepe wortelen geschoten had, sleepte ons op den 

 dwaalweg voort, waarop onze voorouders naauwelijks de eerste schreden 

 hadden gezet. Doch Hogendorp had niet te vergeefs gesproken en ge- 

 schreven, al mögt de edele man de voldoening niet smaken, zijne onver- 

 moeide pogingen naar waarde geschat en met rijke vruchten bekroond te 

 zien. In 1830 werd de diplomatieke band, die ons aan Belgie hechtte, 

 gewelddadig losgerukt. Tot zijn voormalig grondgebied beperkt, kon 

 Noord-Nederland zieh weder ongestoord overgeven aan de studie der 

 voorvaderlijke poHtiek, waaronder het bloeijend en magtig was geworden. 

 Allengskens klom de overtuiging, dat hare beginselen nog steeds toepassing 

 verdieuden. Hogendorp's geschriften , vroeger naauwelijks opgemerkt , 

 werden gelezen en herlezen en steeds meer op prijs gesteld. Het zaad , 

 sedert de oprigting van leerstoelen voor de staathuishoudkunde aan onze 

 hoogescholen door bekwame mannen uitgestrooid , begon langzamerhand 

 vruchten te dragen. Terzelfder tijd greep bij onze natie eene gewigtige 

 en in menig opzigt weldadige beweging plaats. De opwekking der natio- 

 naliteit in den strijd met Belgie en de meer en meer drukkende gevolgen 

 van het betreurenswaardige stelsel van volharding deden den sedert 1815 

 bijkans ingesluimerden publieken geest weder ontwaken en bragten de 

 natie tot het besef, dat in de vergaderzaal harer vertegenwoordigers niet 

 slechts onverschillige regeringsontwerpen , maar hare eigene en dierbaarste 



37* 



