212 0. V A K R E E S 



belangen besproken werden. Er ontstond allengskens levcndiger belang' 

 Stelling in 'slands aangelegenheden , helderder inzigt in de vereischten 

 der volkswelvaart , krachtiger ondernemingsgeest. 



Ilet was juist omstreeks dezen tijd, G. T. , dat de wetenschap der 

 staatliuishoudkunde , na in betrekkelijk weinige jaren de zetels der geleerd- 

 heid zoowel in de oude als in de nieuvve wereld veroverd te hebben, 

 met onwederstaanbare kracht in de kabinetten der vorsten en de raadzalen 

 der regeringen begon door te dringen. Naauwelijks Lad Engeland, in het 

 fiere bewustzijn zijner eigenvvaarde , op aansporing van Robert Peel, 

 in liet jaar 1845 den slagboom laten vallen, die de navigatie-akte van 

 Crom WELL aan de mededinging , vooral onzer kooplieden, in den weg had 

 gesteld, of alle bescliaafde natien werden door dezelfde zuclit tot liervor- 

 ming barer nijverheidswetgevingen en krachtdadige toepassing van de 

 leerstelliugen der wetenschap bewogen. Hoeveel is er in de laatste jaren 

 niet gedaan om de voortbreuging te bevorderen , de ruilingen gemakke- 

 lijker te maken , en daardoor de algemeene welvaart te doen toenemen ! 

 Herinnert u de reusachtige werken, tot onderlinge verbinding der rijken 

 en tot Verbetering der middelen van gemeenschap tot stand gebragt. 

 Denkt aan de pogingen om het muntwezen te hervormen en de credietin- 

 stellingen niet slechts uit te breideu, maar ook beter aan hare bestemming 

 te doen beantwoorden. Vestigt bovenal het oog op de tariefhervormingen 

 en de trapsgewijze afschaffing van bescherraende regten , die bijua in alle 

 landen van Europa en zelfs in Amerika plaats grijpen. Overal worden 

 langzamerhand maar stelselmatig de banden losgeniaakt, die handel en 

 nijverheid belemmerden. De geest van associatie, die aan ouze eeuw 

 eigen is, heeft zieh ook op dit gebied doen gelden en zelfs Eiiropesche 

 congressen in het leven geroepen, uitsluitend aan de overweging van 

 staathuishoudkundigc vraagstukken toegewijd. Overal vormen zieh ver- 

 ceuigingen, met het edele doel om de beginselen der wetenschap meer en 

 meer te doen zegevieren , en de tijd is niet verre , waarop zij door de 

 regeringen van alle beschaafde natien als de wäre grondslagen der nijver- 

 heidspolitiek beschouwd en gehuldigd zullen worden. 



Bij den dikwerf heftigen en hardnekkigen tegeustand van het kortzigtige 

 eigenbelang, dat bij de voortduring van dwaling en onregt ten koste van 



