10 I. H. STÜFFKEN 



itemque ordinis, boni, pulchrique absolut! notiones, rebus finitis omnibua 

 esse superiorem, Deumque esse in nobis, tö cpäg rö dXrjdivbv o cpori^ei 

 nävru äv&Qconov. Natura Dei cartesio, qui eum ratione cognitum esse 

 putat, est argumento, veritatem nobis esse patefactam ; tum dcmum autem 

 verum nos percipere ait, quum quid clare distincteque perceperimus. Quod 

 quum non cadat in ea, quae sensibus debemus, consequens est, magnam 

 rerum physicarum parteui seien tia comprebendi non posse. //Plane profiteor," 

 inquit, //me nuliam aliani reruui corporearum materiem agnoscere, quam 

 »illam omnino divisibilem, figurabilem et mobilem, quam geometrae quan- 

 //titatem vocant et pro obiecto suarum demonstrationum assumunt, ac 

 //nihil plane in ipsa considerare praeter istas divisiones, figuras et motus." 

 Sed ex hac, quam sibi informaverat, substantiae corporeae notione effi- 

 eiebat alia, velut nullum esse spatium vacuum, nullas esse atomos, mundum 

 esse unum et infinitum. Porro, ut denuo eius verbis utar, causas omnium, 

 quae sunt aut esse possunt, invenire conatus est in mundo ad Deum 

 solum , qui ipsum creavit , attendendo easque aliunde non educendo quam 

 ex quibusdam veritatis seminibus animis uostris a natura inditis. Sed in 

 conatu substitit nee rem peregit. Vere hegelius dixit, methodum, quam 

 speculativam vocat, cuius usu quis certa quadam via ac ratione ab una 

 notione ad ceteras progrediatur , a fichtio demum in Philosophiam esse 

 introductam. Eius autem perfectio ipsi debetur hegeijo, qui ad omnes 

 eam adbibuit Philosopbiae partes. 



Kantius a sensus externi internique perceptione tum visionis formas, 

 tum eas, quibus intellectus in digerendis connectendisque visis utitur, 

 distinxerat, vocabulo ab aristotele sumto, eas nominans Categorias. 

 Mentem humanam earum esse fontem ostenderat, nihil autem iis percipi 

 nisi accederet sensus. Fichtio contra Philosophia est scientia, quae extrin- 

 secus assumit nihil et ex unico principio reliqua ducit omnia. Hegelio 

 autem non satisfecit; quamquam disputandi ratio, qua ille utitur, habet 

 in quo cum fichtio conveniat. Methodum suam dialecticam vocavit. Est 

 iila, hegelio auctore, non alia quam rei, quae vere est, ipsius: vere 

 autem est quod absolutum est, i.e. idea absoluta, sive ratio, quae sepa- 

 ratim considerata a categoriarum logicarum complexu non differt, diffusa 

 autem est per naturam, cuius est veritas, unde sui nacta conscientiam ad 



