ORATIO. 11 



se revertitur. Philosophia, illo iudice, considerat rationis motum diver- 

 sosque, quibus ea progreditur , gradus; et ratio bactenus conferri potest 

 cum corporibus viventibus, quod se evolvenda mutatur, nee tarnen a se 

 ipsa recedit: hactenus vero inter se discrepant, quod nihil aliunde sumit 

 ratio, sed omnia sua ex se ipsa procreat. Ratio autem , cui res omnes 

 subiectae sunt, quum sit eadem atque illa, quae in nobis cogitat, in 

 promptu est, qui fiat, ut Philosophus hac bene usus scientiam consequatur. 

 Rerum enim dialecticam methodus philosophandi dialectica imitatur. Ab 

 60, quod non cogitari non potest, initio sumto, pergit ad notionem contra- 

 riam prioremque negantem: negationis denique negatione prior, sed nunc 

 amplificata, restituitur. Notione enim, quae ex priore orta est, cum hac 

 collata, apparet ambas esse partes tertiae utramque sublimiori, quam vocant, 

 unitate complectentis. Ad hunc modum rationis purae partes, neque logicae 

 tantum categoriae, sed naturae etiam mentisque in lucem vocantur. Fatetur 

 sane haec Philosophia ad omnia cognoscenda usum rationis non sufficere; 

 obstare enim praeter alia quod multa accidant fortuito: neque eo procedit 

 arrogantiae, ut contendat, Philosophum, si experientia caruisset, verum 

 nihilominus deprehensurum fuisse: sed quoniam t« ovrag ovra sunt vorjrd 

 et T« vorird vicissim ovrag ovtu, ea, quae revera sunt et ex ratione 

 manarunt absoluta , se produnt Philosopho , rationis viam i. e. methodum 

 dialecticam vereque speculativam sequenti. 



Hegelii auctoritatem extra Germaniam pauci, Germanorum satis multi 

 secuti sunt: sed inter hos quoque nactus est adversarios, qui luculenter 

 demonstrarent , viam, quam ille rationi tribueret, sanae rationi adversam 

 esse; quae autem dialecticae suae adscriberet aliunde esse derivata. Admi- 

 randa profecto fuit hegemi sagacitas, multisqne rebus lucem attulit; sed 

 hoc non methodo debetur ab illo inventae aut emendatae, verum ingenio 

 illius doctrinaeque insigni. Philosophia tamen eins documento fuit, eum, 

 qui hac via verum investigare studeat, oleum et operam perdere. 



At sunt, qui etsi perspiciunt, absolutam, quae se iactat, philosophiam 

 promissa sua non solvere , adduci tamen vix possint ut fateantm-, experien- 

 tiam omnis scientiae unicum esse fontem. Et summo quidem iure id 

 negarent, si omnia, quae experientiae tribuimus, ex sensuum repeteremus 

 perceptione. Constat enim notitiam nobis inesse talium quoque rerum, 



2» 



