ORATIO. 47 



quidem sophistica etsi temporibus Hadriani, fautoris sui et patroui, Romae 

 in primis effloruit, eius tarnen causae et principia dudum adfuerant, ex 

 mutato rerum statu studiisque depravatis repetenda. lam L. Senecae aetate 

 habebantur multorum philosophorum scholae diversoria otii '^*) , videban- 

 turque alii ad syllabarum distinctiones et coniunctionum ac praepositionum 

 proprietates descendisse, adeoque invidisse grammaticis , ut in liorum arte 

 quod supervacaneum esset, id transtulissent in suam. Quo factum ut dili- 

 gentius scirent Uli loqui quam vivere; ut esset philosophiae paene invidio- 

 sum nomen; postremo, ut ipsa, quum esse desiisset ars vitae , e scliola in 

 communem societatem traducta plus mali quam boni efficeret. In hoc 

 quidem nobilissimi etiam viri, quibus ceterum non deerat vitae quaedam 

 integritas et probitas morum, sibi esse philosoplii videbantur, ut dolore vel 

 morbo insuperabili correpti aut exhaustis senectute viribus, inedia aliave 

 quaesita morte vitam finirent. Sic enim putabant: //impetu quodam et 

 instinctu procurrere ad mortem, commune cum multis; deliberare vero et 

 causas eius expendere, utque suaserit ratio, vitae mortisque consilium 

 suscipere vel ponere, ingentis est animi"45). IHam igitur, ut merito vocata 

 est, mrtutis indagatricem expultncemque vitionan respicienti, ad Nervae 

 Traiani aequales accommodare licet, quae de iure iustitiaque vergente re 

 publica Seite dicta sunt ^S) : verae germanaeque philosophiae solidam et 

 expressam effigiem nullam tenebant; umbra et imaginibus utebantur. 



Subvereor, A. A. ! ne nimis vos senseritis , rerum copia quantam gignat 

 verborum. Id tamen unum mihi concedite, quaeso, ut ea quae passim 

 observavimus vobiscum strictim percurram. Unde enim profecta est mea 

 oratio, esse literis cum moribus necessitudinem tan tarn, ut cum herum 

 integritate simul illarum studia depraventur et paulatim occidant, id vidi- 

 mus Nervae Traiani temporibus liquido confirmari. Vidimus etiam, quod 

 maxime nobis proposueramus, quum post //saeva et infesta virtutibus tem- 

 pora" ingenia semel obtorpuerint, parum esse, pessimo Principi optimum 

 successisse, parum, paucos spectatos viros adspirare ad laudes maiorum 

 suoque exemplo excitare alios, nisi una cum mutatis temporibus ad mores 

 temperatos moderatosque civitatem reducere valeant. Manserat iuventuti 

 Romanae post foedam Domitiani tyrannidem desidia, manserat parentibus 

 in liberis educandis neglegentia, manserat artium doctoribus inscientia, 



