156 I, I. P. V ALETON 



celebratissimorum nuUus haec detexerit, unus populus Israeliticus sensit 

 et intellexit. Au putet aliquis omnia illa, mcre poetica, alibi quoque repe- 

 riri, quäle est illud notissimum Metamorplioseou initium, quod spccie sane 

 simillimum , reapse toto coelo diversum est, quippe quod //ante mare et 

 terras et quod tegit omnia coelum" cliaos fuissc canat et sie alia plura? 

 Quod igituv flustra aliunde peteret, Israelitis illud debet liumanum genus, 

 quod Deum omnium rerum auctorem cognoverit aut cognituui habere possit. 



Ne contra putetii*, Auditores, me rem bis ita absolutam et ad finem 

 perductam iudicare, ut theologicis quaestionibus nullus locus relinquatur vel 

 metapbysica indagatio plane sit spernenda. Procul dubio in Dei naturam, 

 ipsumque mundi creationis, vel quocunque tandem nomine eam insignire 

 velis, factum, quantum ullo modo fieri possit, est inquirendum ; late patet 

 investigationi campus qua haud scio an nihil gravius digniusve sit haben- 

 dum, modo rectam viam sequaris iustisque utaris adminiculis. Factum 

 illud tum novis argumentis comprobari tum accuratius cognosci at vero 

 nullo modo toUi potest. 



Praeterea ut nee impeditur ulterior de Deo disquisitio nee accurata rerum 

 creatarum legumque quibus tenentur, id est agendi rationis quam Daus 

 ipse in mundo constituendo sequitur exploratio, praecluduutur tarnen gra- 

 vissimi errores in quos et facile inciditur et multi inciderunt. Nam si 

 Dens vere omnium rerum auctor est, nee mundus ex se ipso suaque vi 

 constat, nee Deus ipse non uisi in mundo et cum eo esse posse censen- 

 dus est. 



Alius quidem erroris ipsi accusantur Israelitae vel ei saltem ansam de- 

 disse creduntur, quod Deum eoluerint ita supra mundum elatum ut opus 

 suum certis legibus adstrictum, caeterum sibi ipsi relictum, tantum quasi 

 e lono-inquo administret eique fere per exceptionem adsit. Sed frustra, quum 

 omnia, quorum unum hoc allegasse sufficiat: //Nonne coelos et terram ego 

 impleo? inquit Dominus," ostendant eos Deum cognovisse non longe remo- 

 tum sed proxime mundo adstantem, vel potius vim suam in mundum ita 

 exerentem, ut ab eo distinctus, non separatus et procul distans dicendus sit. 



Haec autem omnia Israelitae, iterum monere lubet et liceat,- non quem- 

 admodum hodie fit et recte fit, ad scholae legem exponebant, sed animi 

 quadam iutuitione persentiebaut. Atque hoc totius eorum eultus erat fun- 



