ORATIO. 161 



redeunt, quod iam ante exitum ex Aegypto tamquam promissam sie expres- 

 sum reperimus : // Sumam vos mihi populum et ero vobis (non rex , sed) 

 Deus." 



Est itaque theocratia proprio nihil aliud nisi sua Deo maiestas a toto 

 populo adscripta et tributa. Qua in re nonnulla notatu digna sunt, iam 

 diligentius a nobis indicanda. 



Et primo quidem videmus haue theocratiam arcte cohaerere cum iis 

 quae de cultu Deo tamquam omnium rerum auctori et domino ab Israelitis 

 reddito monuimus. Frustra enim contendunt Israelitas suum peculiarem 

 habuisse Deum caeterarum gentium das oppositum. Fuerit iste nonnul- 

 lorum rudiorum hominum error, ipsa verba a nobis allata: i/mea, enim 

 est tota terra ," demonstrant eum ab eorum religione vere abhorrere ipsam- 

 que populi Israelitici quae dicitur electionem non impedivisse quo minus 

 totum terrarum orbem Deo subiectum esse agnosceret. 



Animadvertendum porro nullam omuino civitatis constituendae regun- 

 daeve formam theocratiae repugnare, omnes vero pariter cum ea conciliari 

 posse, uti et historia docet elementa quaedam democratica, aristocratica, 

 monarchica semper in Israelitarum civitate affuisse , e qulbus monarchica 

 quidem praevaluerunt , nee tarnen ita ut caetera plane extinguerent. Quam- 

 obrem vehementer falluntur qui putant theocratiam Israeliticam tjrannidi 

 favere nee uUum regimen ferro nisi monarchiam absolutam et despoticam. 

 Eodem plane modo apud Israelitas iusta quaedam auctoritas tributa est 

 sacerdotibus nee tamen eo valuit apud eos theocratia ut vere hierarchia aut 

 oriri debuerit aut orta sit. 



Infitiandum certe non est , atque hoc tertium est quod attendamus , 

 theocratiam, supremum illum Dei non in civitate administranda sed in 

 tota populi vita atque animo principatum, vim et efficaciam quamdam in 

 varias res et instituta exeruisse. 



oj< In quibus hoc ante omnia commemorandum est, etsi equidem fere reticere 

 mallem , quia omnium maxime theocratiae detrectatores in malam par- 

 tem detorquere consueverunt , quod Israelitae regem suum , quisquis tan- 

 dem esset, a Deo electum, sibi datum, sanctum habebant. Quo tan tum 

 abest ut regis arbitrio plane relinquerentur et quidquid posceret ille id ei 

 concedere cogerentur, ut ipsi potentissimi reges non minus quam tenuis- 



21 



