ORATIO. 163 



nacta est omni tempore admiratores , nee tarnen paucos habuit qui in ea 

 alias aliud reprehenderent. Liter quos omnes quum paucissimi recte per- 

 spexisse videantur quae nunc de ea praedicavi, haec paulo uberius pertrac- 

 tare mihi liceat. 



Nimirum notissima est et apud omnes fere recepta legis Mosaicae in tres 

 partes , moralem , civilem , caerimonialem divisio , quam tarnen ut in antiquis- 

 simis monumentis neutiquam indicatur, numquam mihi placuisse fateor. 

 Nam ut praetermittam difficillimum saepe esse , si ipsum legum contextum 

 perlustremus , tria illa genera a se invicem distinguere, et obedientiam 

 praeceptis civilibus quae dicuntur iisve quae unice caerimonias spectare iu- 

 dicantur praestitam iam morale quid esse, unde quoque fiat ut Israelitae 

 ad utraque observanda saepissime argumentis moralibus incitentur, hoc in- 

 primis mihi urgendum videtur, omnia illa cuiuslibet generis praecepta 

 multo minus externas actiones spectare quam internes animij sensus adeo- 

 que totam legem , quae vere una est unumque spirat animura , indolem 

 habere omnino moralem. 



Mirum fortasse accidet multis hoc de illa lege iudicium, quum contra, 

 ubi eam religionis habita ratione considerant, hoc potissimum^in ea cul- 

 pandum habeant, quod lex sit, quippe quae non possit nisi agendi ratio- 

 nem praescribere , animi vero affectioues intactas necessario sinat. Et par- 

 tim quidem verissime. Nam ut animus ad bonum honestumque impellatur, 

 verba nihil valent, factis opus est quae sua vi hominem agant atque inci- 

 tent. Sed hoc non est quod quaeritur et ad hanc normam ne perfectissima 

 quidem doctrina moralis, sive Christianae sive philosophae cuidam hanc 

 laudem tribuas, ab omni parte satisfacere potest. 



Tota res quae nunc agitur huc redit, utrum Israelitica illa lex talis sit, 

 quae peragendis iis quae praescribat plane expleri possit , an vero etiam men- 

 tßm animumque spectet, quibus quis in agendo ducatur, e quibus igitur 

 tamquam e fönte omnes eins actiones profluant. Posterius unice proban- 

 dum esse paucis demonstrabo. 



Et primo quidem, quod supra iam innui, per totam fere legem incul- 

 catur Israelitis, eam quippe a Deo sancitam sancte iis observandam esse, 

 ut Deo fidem et obsequium praestent, quin nonnullis praeceptis iisque in- 

 terdum res mere externas spectantibus peculiare additur incitamentum ex 



31* 



