164 I. I. P. V ALETON 



eorum cum Deo necessitudine petituni: //Sancti estote quia ego sanctus 

 sum." Non latet me et hoc quibusdam morum doctoribus non placere, 

 quippe qui postulent bouum ne propter Deuui quidem, sed unice proptcr 

 se ipsum pcrfici. At vel missa quaestione num summum bonum alibi 

 quam in Deo inveniri queat, nemo infitias ibit legem quae bonum Dei 

 causa periiciendum praescribat vere moralem esse dicendam. 



Idque eo maiorem vim habet, quod illa Dei observantia non indo tan- 

 tum originem ducere debebat, quod Deus omnium bonorum fons esset et 

 auctor, ita ut eum lucri modo atque emolumenti gratia colerent Israelitae. 

 E contrario quod in Deuteronomio plus semel quasi in fronte legis scriptum 

 est, merito existimatur eius mentem exprimere: //Diligito Dominum, Deum 

 tuum, ex toto pectore et toto animo et omnibus viribus," unde satis ap- 

 paret Israelitas non nisi sincero amore in Deum ductos ei obedientiam 

 praestare debuisse. 



Accedit quod erga homines quoque eadem benevolentia esse debebant; 

 nam et in ipsa illa lege Mosaica reperitur illud: //Diligito proximum tuum 

 aeque ac temet ipsum," quod sane populäres modo et qui fratres dicuntur 

 spectat, satis tarnen ostendit aliquante plus quam externas actiones lege ab 

 Israelitis postulatum fuisse. Quo etiam pertinent praescripta de miseri- 

 cordia erga pauperes, viduas, orbos adhibenda. 



Nee tam arctis finibus ac saepe creditur ista benevolentia circumscripta 

 erat, cuius rei hoc argumentum protulisse sufficiat, quod saepius iubet 

 lex peregrinos, qui sane ab extraneis distinguendi et potius hospites di- 

 cendi sunt, bene habere. Haec inter alia legis verba sunt: wQuando ver- 

 sabitur apud vos hospes in terra vestra, ne vexatote hospitem; indigenae 

 similis vobis esto hospes et diligito eum aeque ac temet ipsum , nam 

 hospites fuistis in terra Aegyptiaca: ego Deus sum vester." 



AHud est quod attendamus. Etenim si legi vere propositum esset exter- 

 nas modo actiones regere, non tantum valde manca et imperfecta esset, 

 quippe quae taceat de sexcentis quae quotidie usu venire possint, sed non 

 pauca quoque praecepta contineat quae omnino non intelleguntur nisi suma- 

 mus iis quasi uno specimine principium ahquod indicari a quo tota quae- 

 dam agendi ratio pendere debeat. Huius generis sunt mandata de bove 

 araute non capistrando, de hoedo in lacte matris non coquendo, de ave 



