168 I. I. P. V ALETON 



populi, aliorumve momentorum indoles in eo expressa cernatur, unde fit ut 

 vel praeclarissimum quodque ubi ab aliis excipiatur ad horum rursus usum 

 ut ita dicam accommodari debeat. 



Altera vero haec quod regnum illud divinum, quod summum bonum est 

 omniaque bona complectitur , necessario intra ipsius populi Israeiitici fines 

 contentum fuerit. Quod si Israelitis vitio vertatur iniuria fit. Immeiito 

 enim accusantur quasi ita se populum a üeo electum habuerint ut omnes 

 omnino gentes exclusas et reiectas iudicai'ent. Fuit hie posteriorum tem- 

 poruni error dicam an culpa, quum divino spiritu non amplius agerentur 

 et antiquae religionis non nisi vana species superesset: ex ipsa religione 

 nequaquam profluit. Hoc vero maxime admirabile est in illa religione, ut 

 id quod populus Israeliticus ipse efRcere non potuit, ad quod efficiendum 

 non vocatus fuit, aliquando tarnen futurum certissime speraret. 



Vates enim praestantissimi omnes tempus venturum et praevidebant et 

 praedicebant, quo omnes totius orbis gentes ad illud regnum divinum acce- 

 derent et confluerent. Cuius rei ex innumeris documentis hoc unum allego 

 antiquissimum vaticinium: //Postremo tempore constitutus erit mons templi 

 Domini in capite montium et elatus erit supra collibus et confluent ad euni 

 omnes populi, et venient magnae gentes et dicent: Agite adscendamus ad 

 montem Domini , ad aedem Dei Iacobi , ut doceat nos vias suas et inceda- 

 mus in semitis eius; uam ex Zione veniet lex et verbum Domini ex Hie- 

 rosolymis" et quae sequuntur , unde satis apparet Israelitis persuasum 

 fuisse suam religionem vere ad Universum pertinere genus humanum. 



Atque sie perventum est, Auditores Humauissimi, ad id quod in Israe- 

 litarum cultu divino maxime sublime et excelsum est. At hie quoque 

 mihi subsistendum est omniaque omittenda quae ad illud explicandum et 

 illustrandum faciunt, ne temporis mihi ad dicendum concessi fines nimis 

 proferam neve forte in aliena vagetur oratio mea. 



Huic igitur finem impono uno addendo in quo tola fere se contrahit. 

 Etenira spem illam , quae aliquanto plus quam spes fuit , non fefeUit even- 

 tus. Atque haee laus, haec gloria est populi Israeiitici, quod praepara- 

 verit et quasi germine in se continuerit , ita ut ex eo solo originem ducere 

 posset, illum Dei cultum quem genus humanum accepit a ieso christo. 



