222 A. HEYNS lUS 



Het organisme van menschen en dieren leerde men kennen als een za- 

 menweefsel van een ontelbaar aantal kleine deeltjes, die in voortdurende 

 wisseling verkeeren. Zij worden door eene vloeistof — het voedingsvocht — 

 gedrenkt ; uit deze vloeistof putten zij cm zieh te onderhouden , en aan dit 

 zelfde vocht geven zij de verbruikte bestanddeelen wederom terug. Dit 

 voedino-svocht ontleent zijn oorsprong aan het bloed en is hiermede in voort- 

 durende wisseling. Zal het in het onderhoud der weefsels kunnen blijven 

 voorzien, dan moeten uit het bloed steeds de noodige bestanddeelen wor- 

 den aangevoerd, en dit laatste wederom door nieuwen toevoer in staat ge- 

 steld worden om bij voortduring het noodige aan het voedingsvocht te 

 kunnen leveren. 



Van de zijde der wetenschap was hierdoor de aan den mensch en de 

 dieren ingeschapen behoefte aan voedsel volkomen toegelicht. Zonder stof- 

 wisseling — geen leven. De omzettingen , die de grondvormen der weefsels 

 ondergaan, zijn de voorwaarden voor het leven, en om die omzettingen, 

 die stofvvisseHng te onderhouden , eten wij , voeden wij ons. — Maar al 

 verder. Die grondvormen der weefsels zijn uit bepaalde Stoffen opgebouwd. 

 Bij de wisseling hunner bestanddeelen moeten zij derhalve steeds datgene 

 kunnen putten uit het voedingsvocht en dit wederkeerig uit het bloed, 

 hetgeen voor hun opbouw gevorderd wordt. Het is dus niet genoeg dat 

 de honger worde gestild, maar voor het behoud van de integriteit der weef- 

 sels, voor het behond van de integriteit van het leven, moeten die Steffen 

 in de eerste plaats worden toegevoerd, waaruit de weefsels zijn zamenge- 

 steld. De aard en omvang van die stofwisseling is het, die de qualiteit 

 en quantiteit van het voedsel bepaalt; de kennis hiervan de wetenschappe- 

 lijke gids , waaraan de leiding onzer voediug moet ivorden toevertrouwd. 



Het algemeen begrip dezer stofwisseling was , met het oog op de schei- 

 kundige zamenstelling der verschillende ligchaamsdeelen , reeds voldoende 

 om het groote belang van een ruimen toevoer van eiwitachtige stof in het 

 Hcht te doen treden, en de waarschuwende stemmen, die zieh op grond 

 hiervan tegen de gebrekkige voeding onder de geringere klassen onzer 

 maatschappij verhieven, mogten daarom volkomen geregtvaardigd heeten. 



Maar van het economisch-poHtisch standpunt, in het maatschappelijk be- 

 lang is die kennis niet genoeg. Mag ook voor velen eene zekere weelde in 



