230 A. HEYNS I US 



Het komt mij voor, dat deze wanhopige uitkomst op eene dwaling be- 

 rust, waartoe de weg, die ter beautwoording der vraag werd ingeslagen , 

 uoodwendig aanleiding geven moest, ea de verkregen uitkomsten, lioewel 

 scliijnbaar geheel onbruikbaar, bij den dieperen blik, die ons allengs in 

 de stofvvisseling in de verschilleude deelen van het ligcliaam vergund werd, 

 voor het practisch staudpuut althans, de verlangde greus niet voldoeode 

 naauwkeurigheid hebben aangetoond. 



De vertering vau weekle , de luxuscousumptie in het ligchaam , zooals 

 zij in de vvetenschap op grond vau het ruiniere verbruik van eiwitachtige 

 stof bij overvloediger toevoer werd ingevoerd, schijnt mij een dwaalbegrip 

 toe, door eene te eenzijdig teleologische opvatting der voeding in het 

 ieven geroepen en door gebrekkige kenuis aangaaude de intermediaire stof- 

 wisseling gevoed. 



Die teleologische opvatting gaf onwillekeurig aanleiding, dat in de voe- 

 ding uitsluitend een herstel van het verlorene gezien en hierin hare ge- 

 heele beteekenis opgesloten werd — eene voorstelling , die in het dagelijksch 

 Ieven algemeen aangetrofFen wordt. Bij een werktuig van 's menschen 

 band tracht men met het minst mogelijk verbruik den meest mogelijken 

 arbeid te verrigten. Op het levende werktuig achtte men diezeifde vraag 

 toepasselijk en de pogingen om het minimum van eiwit te bepalen, dat ter 

 onderhouding van de verrigtingen van het werktuig gevorderd wordt, wa- 

 ren er het gevolg van. Zooals bij eene stoommachine de hoeveelheid brand- 

 stof stijgt, naarmate zij meer arbeid verrigt, evenzoo achtte men het zeer 

 natuurlijk, dat ook in 's menschen ligchaam meer stof verloren gaat, naar- 

 mate hiervan meer krachtsinspanning gevorderd wordt; maar evenzeer na 

 elken maaltijd, zelfs Indien het ligchaam en de geest beide in den slaap 

 volmaakte rust genieteu, wordt het gevonden minimum overschreden , en 

 wel des te meer, naarmate de toevoer grooter was. 



Dat verlies van stof moest van het teleologisch standpunt noodwendig 

 doelloos toeschijnen en derhalve luxusconsumptie heeten. 



De gebrekkige kennis aangaande de intermediaire stofwisseling , aan- 

 gaande de veranderingen , die de bestanddeelen der voedsels ondergaan, 

 alvorens zij in den vorui van koolzuur en water längs huid en longen , in 

 dien van ureum längs de nieren naar buiten treden, dioeg het hare bij om 



