REDEVOERING. 231 



het eenmaal in het leven geroepea dvvaalbegrip op schijnbaar wetenschap- 

 pehjke gronden te bevestigen. Hoeveel gewigt men ook aan elke bijdrage 

 bleef hechten op het gebied der physiologie, waardoor de kennis aa^- 

 gaande de intermediaire stofwisseling ward uitgebreid, het betrekkelijk 

 weinige, dat hieromtrent nog bekend was, schoof haar bij de heerschende 

 teleologische opvattiug der voeding op het gebied der diaetetica geheel en 

 al op den achtergrond. De meest omvattende omzettingen werden min of 

 nieer onbewust aan het bloed toegeschreven en de ruimere hoeveelheid 

 ureum, die bij overvioediger toevoer van eiwit wordt uitgescheiden , als 

 deconipositieproduct vau de eiwitachtige stof des bloeds opgevat. Was het 

 wonder, dat men bij dien stand van zaken van luxusconsumptie bleef 

 spreken ? Die omzetting van eiwitachtige stof in het bloed kon alleen tot 

 warmteontwikkeling leiden en hiervoor behoefde geen eiwit te worden ver- 

 bruikt, want door toevoer van suiker of vet kon dat doel even goed, ja 

 beter zelfs, worden bereikt. 



Houden wij ons aan het natuurkundig begrip, dan wordt de voeding 

 geheel iets anders. Wij erkennen dan evenzeer, dat het dierlijk ligchaam 

 voortdurend aan verlies onderhevig is en dit verlies voor het behoud van 

 zijne integriteit moet worden aangevuld, maar in dat verliezen en aanvul- 

 len achten wij geenszins de wäre beteekenis der voeding opgesloten. Als 

 het wezen der voeding erkennen wij de onophoudelijke omzettingen der 

 stof in de verschillende ligchaamsdeelen, de regelmatige wisseling tusschen 

 de bestanddeelen van voedingsvocht en weefsel, die de voorwaarde is van 

 zijne integriteit. 



Wij erkennen al verder, dat het ligchaam uit een aantal ongelijksoortige 

 deelen bestaat, die in onxafscheidelijk verband met elkander werkzaam zijn 

 en wier regelmatige functie voor het behoud van het leven, voor het be- 

 houd van eene krachtige gezondheid gevorderd wordt en wij noemen die 

 voeding doeltreffend, waarbij deze verrigtingen regelmatig worden onder- 

 houden. Van het natuurkundig standpunt vragen wij derhalve naar de 

 voorwaarden , waardoor de regelmatige gang dezer functien verzekerd wordt, 

 en met die vraag rijst terstond de intermediaire stofwisseling in haar volle 

 gewigt ook op het gebied der voedselleer voor onzen geest, want die voor- 

 waarden kunnen niet uit de laatste producten van stofwisseling worden 



