i6 C. PLINII HIST. NAT. LIB. XVII. 



Virgilius ex cacumine inseri vetat. Certumque est , ab 

 humeris arborum orientem aestivum spectantibus , sur- 

 culos petendos , et e feracibus , et e germine novello , 

 nisi vetust arbori inserantur : ii enim robustiores esse 

 debent. Praeterea ut praegnantes, hoc e^, germinatione 

 turgentes , et qui parre illo speraverint anno. Bimi uti- 

 que 5 nec tenuiores digito minimo. Inseruntur autem et 

 inversi , quum id agitur , ut minor altitude in latitudi 

 nem se fundat. Ante omnia gemmautes nitere conveniet, 

 nihil usquam ulcerosum esse, aut retorridum. Spei fa\ 

 medulla calami commissurae, si in matre ligni cortics- 

 que jungatur. Id enim satius, quam foris cortici quari. 

 Calami exacutio medullam ne nudet. Tenui tamen fis- 

 tula detegat , ut fastigatio laevi descendat cuneo , tribus 

 non ampliore digitis. Quod facillime contingit , tinctum 

 aqua radentibus. Ne exacuatur in vento , nec cortex a 

 ligno decedat alterutri. Calamus ad corticem usque suum 

 deprimatur. Ne luxetur dum deprimitur : neve cortex 

 replicetur in rugas. Ideo lacrymantes calamos inseri non 

 oportet, non hercule magis, quam aridos : quia illo modo 

 labat humore nimio cortex : hoc , vitali defectu non hu- 

 mescit, neque concorporatur. Id etiam religionis servant: 

 ut luna crescente , ut calamus utraque deprimatur manu. 

 Et alioqui in hoc opre duae ^imul manus minus nitun- 

 tur, necessario temperamento. Validius enim demissi 



