2i4 C. PLINII HIST. NAT. LIB. XVIII. 



metipsi non videri. Coli rura ab ergastulis pessimum 

 est , et quidquid agitur a desperantibus. Temerarium 

 videatur unam vocem antiquorum posuisse, et fortassis 

 incrediblle penitus aestimetur : a Nihil minus expedire, 

 quam agrum optime colre. L. Tarius Rufus infima 

 natalium humilitate , consulatum militari industria me- 

 ritus , antiquae alias parcimoni , circiter millies H - S 

 liberalitate divi Augusti congestum, usque ad detrecta- 

 tionem heredis exhausit , agros in Piceno coemendo , 

 colendoque in gloriam. Internecionem ergo famemque 

 censemus? Immo hercules, modum judicem rerum om- 

 nium utilissimum. Bene colre necessariura est : optime, 

 damnosum, praeterquam sobole, suo colono, aut pas- 

 cendis. Alioqui colente domino aliquas messes colligere 

 non expedit , si computetur impendium operae. Nec te- 

 mere olivam : nec quasdam terras diligenter colre, si- 

 cut in Sicilia , tradunt : itaque decipi advenas. 



traecepta antiquonim de agro colendo". 



VIII. Quonam igitur modo utilissime coluntur agri ? 

 ex oraculo scilicet, malis bonis. Sed defendi aequum est 

 abavos , qui prceptis suis prospexere vit. Namque 

 quum dicerent malis , intelligere voluere vilissimos. 



