3io C. PLINII HIST. NAT. LIB. XVIII. 



colre. Quid secundum ? Bene arare. Quid tertium ? 

 Stercorare. Sulco vario ne ares. Tempestive ares. Te- 

 pidioribus locis a bruma proscindi arva oportet : frigi- 

 dioribus ab quinoctio verno. Et maturius sicca regione, 

 quam humida. Maturius densa terra, quam soluta, pin- 

 gui quam macra. Ubi siccae et graves aestates, terra 

 cretosa aut gracilis , utilius inter solstitium et autumni 

 aequinoctium aratur. Ubi levs aestus , frquentes im- 

 bres , pingue herbosumque solum , ibi mediis calori- 

 bus. Altum et grave solum etiam hieme moveri placet : 

 tenue valde et aridum , paulo ante sationis teinpus. 



Sunt et hic suae leges : Lutosam terram ne tangito. 

 Vi omni arato : prius quam ares , proscindito. Hoc 

 utilitalem habet , quod inverso cespite herbarum radi- 

 es necantur. Quidam utique ab quinoctio verno pro- 

 scindi volunt. Quod vere semel aratum est , a temporis 

 argumento vervactum vocatur. Hoc in novali aeque ne- 

 cessarium est. Novale est , quod alternis annis seritur. 

 Araturos boves quam arctissime jungi oportet, ut capi- 

 tibus sublatis arnt : sic minime colla contundunt. Si 

 inter arbores vitesque aretur, fiscellis capistrari , ne ger- 

 minum tenera praecerpant. Serriculam insitivam pendere, 

 qua intercidantur radies. Hoc melius , quam convelli 

 aratro, bovesque luctar. In arando versum peragi, nec 



