190 C. PLINII HIST. NAT. LIB. XXXVI. 



amphitheatrum, et gladiatorum spectacula edebat, ipsuni 

 magis auctoratum populum romanum circumferens. Quid 

 enim miretur quisque in hoc primum? inventorem, an 

 inventum? artificem, an auctorem? ausuin aliquem hoc 

 excogitare , an suscipere ? parre , an jubere ? Super 

 omnia erit populi furor, sedere ausi tam infida instabi- 

 lique sede. En hic est ille terrarum victor, et totius do- 

 mitor orbis, qui gentes et rgna diribet, jura externis 

 mittit , deorum quaedam immortalium generi humano 

 portio , in machina pendens , et ad periculum suum 

 plaudens. Quae vilitas animarum ista? aut quae querela 

 de Cannis? quantum mali potuit accidere? 



Hauriri urbes terrae hiatibus, publicus mortalium do- 

 lor est. Ecce populus romanus universus, velut duobus 

 navigiis impositus , binis cardinibus sustinetur, et se ip- 

 sum depugnantem spectat, periturus momento aliquo 

 luxatis machinis : et per hoc quritur in tribuniciis 

 concionibus gratia , ut pensiles tribus faceret. Qualis 

 hic in Rostris ? Quid non ausurus apud eos , quibus hoc 

 persuaserit ? Vera namque confitentibus , populus roma- 

 nus funebri munere ad tumulum patris ejus depugnavit 

 universus. Variavit hanc suam magnificentiam fessis 

 turbatisque cardinibus, et amphitheatri forma custodita, 

 novissimo die diversis duabus per mdium scenis athle- 

 tas edidit, raptisque e contrario repente pulpitis eodem 

 die victores e gladiatoribus suis produxit. Nec fuit rex 



