4'3a C. PLINII HIST. NAT. LIB. XXXVII. 



efficacissimum exprimenta excusant mangones gemma- 

 rum. Rcusant similiter et limae probationem. Obsidianae 

 fragmenta veras gemmas non scarificant. Fictitiae, scari- 

 ficationes candicantium fugiunt. Tantaque differentia 

 est, ut aliae ferro scalpi non possint, aliae non nisi re- 

 tuso , verum omnes adamante. Plurimum vero in his te- 

 rebrarum proficit fervor. Gemmiferi amnes sunt Acesi- 

 nes et Ganges : terrarum autem omnium maxime India. 



Comparatio naturae per terras. Laus Italise et Hispania?. 



LXXVIT. Et jam peractis omnibus naturae operibus , 

 discrimen quoddam rerum ipsarum atque terrarum fa- 

 cere conveniat. Ergo in toto orbe et quacumque caeli con- 

 vexitas vergit , pulcherrima est omnium, rebusque mrita 

 principatum naturae obtinens , Italia , rectrix parensque 

 mundi altra, viris, feminis, ducibus, militibus, servi- 

 tiis , artium praestantia , ingeniorum claritatibus , jam situ 

 ac salubritate caeli atque temperie, accessu cunctarum 

 gentium facili, litoribus portuosis, benigno ventorum 

 adflatu ( etenim contingit procurrentis positio in par- 

 tem utilissimam , etinter ortusoccasusque mediam), aqua- 

 rum copia, nemorum salubritate, montium articulis, fe- 

 rorum animalium innocentia , soli fertilitate, pabuli uber- 

 tate. Quidquid est, quo carere vita non debeat, nusquam 



