— 6 — 



ver»i tU /oTUy iU eampttt, tsi nemut placuit.^^ Quantaet 

 quam crebra liaec camporuin spatia fnerint, maxime in- 

 telligitur, si recordamur, Germanorum gentem fuisse 

 permagnam, ad eamque nutriendam multam agricultn^ 

 ram fuisse necessariam. Solin. c. 20.: ^^Dwet^ inquit, 

 virorum ierra^ freguem populi* numerosi* et imma- 

 nilmi ')." 



§. 3. 



DE AQUIS. 



Altcrum probrum, quod a Romanis in Germaniam 

 jactatnr, a fluviorum paludumque multitudine petitur. 

 Priores, quum numerus idum manserit, ita tantum mu- 

 tati esse usumque agri minus impedire possunt, quam 

 alvei eorum magis coercentur, ct littora pontibus navi- 

 giisque facilius atque crebrius inter sejunguntur. Per- 

 multas Tcro paludes siccatas esse, in dubitationem vo- 

 cari nequit. At enimvero crediderim, hanc rem tum de- 

 mumincrebruisse, quum jam silvas non ad cujusquc ar- 

 bitrium evelli liceret; boc enim negotium non tantum 

 lignia inde captis mercede ornatur, sed solum plerum- 

 que etiam continuo agrum suppeditat fructuosum. Ad 

 paludes autem siccandas non raro accurata hjdrostati- 

 cae scientia opus est. Accedit, quod aquis deductis 

 terra palustris saepe per longum tempus amara et in- 

 foecunda manet. Quod hominibus satis fuit causae, ut 

 paludum siccationem tam diu rejicerent, quam vel alia 

 adhuc terra ad colendum reperiretur, vel aliis de cau- 

 sis illa non postularetur. Verum nunc etiam multae ea- 

 rum paludum, quas Strabo in Menapiorum») terra etin- 



1) De nnmero singulamm nationam vid. JBartt» SEeutfd)lanbg Ucgc; 

 ^^^\i. Tom. II. pag. 298. seq. 



») Strabo IV, 3. §. 4. Cf. Caes. B. G. VI, 5. 



