200 APPENDIX. 



fuerit. Atque hoc modo fit *ut homines nihil 

 possint sive consulere, sive velle, nisi quod 

 Deus ipsis inspirat aut indit, bonum malumve 

 fuerit; ita ut is actu quoque hominum manus 

 moderetur, ut modo vinctas eas teneat, modo 

 flectat horsum, retrorsum, quo illud, quod prae- 

 destinavit, efficiat. Quod non tantum de bonorum 

 sed et perpravorum genere accipiatur oportet. 

 'I' Nam quantopere etiam homines, tanquam 

 efFerse et indomitse bestise omnes turpitudinum 

 numeros expleant, exinde tamen emanat, quod 

 occultis et secretis habenis ita reguntur, ut ne 

 transversum digitum deflectere valeant, quin 

 Dei opus potiiis efficiunt, quam proprium. 

 J Etenim per instrumenta ita Deus operatur, ut 

 non tantum permittat quo id agant et faciant, 

 sive ut eventum tantum moderetur, verum ut 

 ipse quoque excitet, impellat, moveat, regat, 

 (et quod pahxiarium) creet insuper, ut per ilia, 

 quod decrevit, efficiat. Atque banc propter 

 caussam proculdubio fit, quod Deus § volunta- 

 tem et inclinationem ipsis quoque indit impiis, 

 ut hac ratione dici omnino possit, Deum || soli- 

 tariam et genuinam cunctorum esse caussam, 

 ^volens et efficiens ut impii in suis cupiditatibus 



* Calv. de Prjedest. -,. 842, 843. § Beza ad Calum. Neb. 1 1 . 

 t Calv. de locis praecipuis. || Smout. Concord, fol. 2> 



+ Beza adv. Castel. Aphor. 22. ^ Triglan. Def, fol. 172. 



