HISTORIA VIT^E ET MORTIS. 193 



et pancum ; contra spirituosa sunt omnia fere calida. 

 Solum invenitur nitrum in natura vegetabili, quod 

 spiritu abundet, et tamen sit frigidum. Nam ca- 

 phura, quae est spirituosa, et tamen edit actiones fri- 

 gidi, refrigerat per accidens tantum ; nempe tenu- 

 itate sua, absque acrimonia, juvando perspirationem 

 in inflammationibus. 



44. In congelatione et conglaciatione liquorurn, 

 quae nuper coepit esse in usu, per nivem et glaciem 

 ad exteriora vasis appositas, immiscetur nitrum ; at- 

 que proculdubio excitat et roborat congelationem : 

 verum est, etiam usurpari ad hoc salem nigrum com- 

 munem, qui potius activitatem indit frigori nivali, 

 quam per se infrigidat ; sed, ut accepi, in regionibus 

 calidioribus, ubi nix non cadit, fit conglaciatio a ni- 

 tro solo : sed hoc mihi compertum non est. 



45. Pulvis pyrius, qui praecipue constat ex nitro, 

 perhibetur epotus conducere ad fortitudinem, et 

 usurpari a nautis saepenumero et militibus ante prae- 

 lia, quemadmodum a Turcis opium. 



46. Datur feliciter nitrum in causonibus et fe- 

 bribus pestilentialibus, ad leniendos et fraenandos 

 ardores earum perniciosos. 



47. Manifestissimum est nitrum in pulvere pyrio 

 magnopere exhorrere flammam ; unde fit admirabilis 

 ilia ventositas et exsufflatio. 



48. Nitrum deprehenditur esse veluti spiritus 

 terrae : etenim certissimum est, quamcunque terrain, 

 licet puram, neque nitrosis admixtam, ita accumu- 

 latam et tectam, ut immunis sit a radiis solis, neque 

 emittat aliquod vegetabile, colligere etiam satis co~ 



VOL. x. o 



