340 HISTOR1A DENSI ET RARI. 



excoctione (puta luti, cum fiunt lateres et tegulae, 

 crustae panis, et similium) multum ex pneumatico 

 corporis exhalare, et evolare (ut paulo post monstra- 

 bimus), atque inde necessario sequi, ut partes cras- 

 siores per motum nexus magna ex parte (nam est et 

 alius motus, de quo nunc sermo non est) se contra- 

 hant. Nam sublato spiritu, nee alio corpore facile 

 subintrante, ne detur vacuum (ut loquuntur), in lo 

 cum ilium, quern occupabant spiritus, succedunt 

 partes ; unde fit ilia durities et contractio. Eadem 

 prorsus ratione, sed modo contrario, videtur necessa 

 rio sequi, ut spiritus in conglaciatione distrahantur. 

 Etenim partes crassiores per frigus contrahuntur ; 

 itaque relinquitur aliquod spatium (intra claustra 

 corporis) occupandum ; unde sequitur, si aliud cor 

 pus non succedat, ut spiritus praainexistens per 

 motum nexus distrahatur tantum, quantum partes 

 crassiores contrahantur. Sane id conspicitur in 

 glacie, quod corpus interius reddatur rimosum, crus- 

 tulatum, et parum tumescat : quodque ipsa glacies, 

 non obstante insigni partium contractione, sit (in 

 toto) levior quam ipsa aqua : idque dilatationi pneu- 

 matici merito attribui possit. 



connexio. Transeundum ad dilatationes per dea- 

 cervationem ; quando, scilicet, quod erat cumulatum 

 et acervatum, fit applanatum. Istae autem dilata 

 tiones pro pseudo-dilatationibus habendae sunt ; dila- 

 tatio enim fit in positura partium, non in substantia 

 corporis. Siquidem corpus manet in eadem densi- 

 tate substantial ; sed figuram nanciscitur ampliorem 

 in superficie, minorem in profunditate. 



