386 COGITATIONES DE NATURA RERUM. 



rationes coitionum adhibet. Activa autem quaestio, 

 quae huic speculativae respondet, eamque determi- 

 nare potest, ea est, quam etiam Democritus adducit ; 

 utrum omnia ex omnibus fieri possint. Quod cum 

 ille a ratione alienum putasset, atomorum diversi- 

 tatem tenuit. Nobis vero ea quaestio non bene in- 

 stituta, nee quaestionem priorem premere videtur, si 

 de transmutatione immediata corporum intelligatur. 

 Verum utrum etiam per debitos circuitus et muta- 

 tiones medias universa non transeant, ea demum 

 quasstio legitima est. Dubium enim non est, semina 

 rerum, licet sint paria, postquam se in certas turmas 

 et nodos conjecerint, corporum dissimilium naturam 

 omnino induere, donee eaedem turmae, aut nodi dis- 

 solvantur ; adeo ut compositorum natura et affectus 

 transmutationi immediatae non minori impedimento 

 ac obici, quam simplicium, esse possit. Verum De 

 mocritus in corporum principiis investigandis acutus, 

 in motuum autem principiis examinandis sibi impar 

 et imperitus deprehenditur ; quod etiam commune 

 vitium omnium philosophorum fuit. Atque hujus, 

 de qua loquimur, inquisitionis de prima conditione 

 seminum sive atomorum utilitas, nescimus, an non 

 sit omnino maxima ; ut quae sit actus et potentiae 

 suprema regula, et spei et operum vera moderatrix. 

 Etiam alia inquisitio hide fluit, cujus utilitas com- 

 plexu minor, sed rebus et operibus propior est. Ea 

 est de separatiorie et alteratione, hoc est, quid per 

 separationem fiat, et quid alia ratione. Familiaris 

 enim est animo humano error, qui etiam a chymista- 

 rum philosophia magnum robur et incrementum 



