APHORISM! ET CONSILIA. 425 



Qui causas naturae alicujus in aliquibus subjectis 

 tantum novit, is efficientem aut materiatam causam 

 novit, quae causae fluxae sunt, et nihil aliud quam 

 vehicula, et causes formam deferentes. Qui autem 

 unitatem naturae in materiis dissimillimis compre- 

 hendit, is formas rerum novit. 



Qui efficientes et materiatas causas novit, is jam- 

 pridem inventa componit aut dividit, aut transfert 

 aut producit ; etiara ad nova inventa in materia 

 aliquatenus simili et praeparata pertingit : terminos 

 rerum altius fixos non movet. 



Qui formas novit, is quae adhuc facta non sunt, 

 qualia nee naturae vicissitudines, nee experimentales 

 industriae unquam in actum produxissent, neque 

 cogitationem humanam subitura fuissent, detegit et 

 educit. 



Eadem est veritatis et potestatis via et perfec- 

 tio : haec ipsa ut formae rerum inveniantur, ex qua- 

 rum notitia sequitur contemplatio vera et operatic 

 libera. 



Formarum inventio simplex est et unica, quae 

 procedit per naturarum exclusionem sive rejectionem. 

 Omnes enim naturae, quae aut data natura praesente 

 absunt, aut data natura absente adsunt, ex forma 

 non sunt ; atque post rejectionem aut negationem 

 completam, manet forma et affirmatio. Exem 

 pli gratia, si caloris formam inquiras, et aquam 

 calentem invenias, nee lucidam, rejice lumen: si 

 aerem tenuem invenias, nee calidum, rejice tenui- 

 tatem. Hoc breve dictu est ; sed longo circuitu ad 

 hoc pervenitur. 



