6 DESCRIPTIO GLOBI INTELLECT UAL IS. 



nempe ut ars censeatur solummodo ut. additamen- 

 tum quoddam naturae ; cujus scilicet ea sit vis, ut 

 naturam vel inchoatam perficere, vel inclinatam 

 emendare possit ; minime vero radicitus transmu- 

 tare, atque in imis concutere ; quod plurimum rebus 

 humanis desperationis intulit. At contra illud pe- 

 nitus animis hominum insidere debuerat, artificialia 

 a naturalibus non forma aut essentia, sed efficiente 

 tantum, differre ; homini vere in naturam plane nul- 

 lius rei potestatem esse, praeterquam motus : ut 

 corpora scilicet naturalia aut admoveat, aut amoveat ; 

 reliqua naturam intus per se transigere. Itaque ubi 

 datur debita admotio corporum naturalium aut re- 

 motio, omnia potest homo, atque ars : ubi non datur., 

 nihil. Rursus autem modo corporum fiat debita 

 ilia admotio, aut remotio, in ordine ad aliquem ef- 

 fectum, sive hoc per hominem et artein fiat, sive 

 naturaliter absque homine, parum refert. Neque 

 hoc illo fortius est, veluti si quis ex aspersione aquas 

 simulacrum iridis super parietem excitet, non minus 

 obsequente utitur natura, quam cum idem fit in aere 

 ex nube roscida. Contra vero, cum aurum invenitur 

 in arenulis purum, asque sibi ipsi ministrat natura, 

 ac si aurum purum per fornacem et ministerium 

 hominis excoqueretur. Aliquando autem ministe 

 rium ex lege universi aliis animalibus deputatur : 

 neque enim minus artificiale quiddam est mel, quod 

 fit mediante industria apis, quam saccharum, quod 

 hominis, atque in manna (quod similis est generis) 

 natura seipsa contenta est. Itaque cum una atque 

 eadem sit natura, ejus autem vis per omnia valeat, 



