18 DESCRIPTIO GLOBI INTELLECTUALIS. 



et mobilcm, et tanquam unum ex astris, crediderunt. 

 Atque ilia opinio hanc vim habet, ut planetae et 

 Stella? singular, atque etiam alias innumerae, quae con- 

 spectum nostrum ob distantiam fugiunt, necnon aliae, 

 quae nobis sunt invisibiles propter naturam non 

 lucentem sed opacam, suos quasque sortitae globos, 

 et formas primarias, per expansionem istam, quam 

 suspicimus, immensam, sive vacui sive corporis cu- 

 jusdam tenuis et fere adiapbori, tanquam insulaa in 

 pelago immenso spargantur et pendeant, atque super 

 centrum non commune aliquod, sed quaeque globi 

 sui proprii volent ; alia? simpliciter, aliae cum motu 

 nonnullo centri progressivo. Atque illud maxime 

 durum est in hac opinione, quod tollunt quietem 

 sive immobile e natura. Videtur autem, quemad- 

 modum sunt in universe corpora, quae rotant, id est, 

 motu feruntur infinite et perpetuo ; ita et ex oppo 

 site debere esse corpus aliquod, quod quiescat : qui- 

 bus interponitur media natura eorum quae feruntur 

 recta, cum motus rectus partibus globorum conve- 

 niat, et rebus exulantibus extra patrias suas, quae ad 

 globos connaturalitatis suae movent, ut cum iis unitae 

 ipsae quoque aut rotent aut quiescant. Verum huic 

 quaestioni (nempe an sit systema ?) finem dabunt ea, 

 quae circa motum terrae, an scilicet terra stet aut 

 rotet? atque circa substantiam astrorum, an sit 

 solida aut flammea ? et circa aetbera, sive spatia 

 coeli interstellaria, an sint corporea aut vacua ? de- 

 cerni poterunt. Nam si terra stet, et coeli motu 

 diurno circumvolvantur, proculdubio est systema : 

 quod si terra rotet, tatnen non prorsus evincitur non 

 esse systema, propterea quod aliud possit poni cen- 



