THEMA CCELI. 65 



cundum quae decrementa et declinationes trans- 

 verberat motus iste universum rerum nobilium, et 

 permeat a coelo stellate usque ad viscera et interiora 

 terrae ; non raptu aliquo prebensivo, aut vexativo, 

 sed consensu perpetuo. Atque iste motus in coelo 

 stellato perfectus est et integer, tarn mensura justa 

 temporis quam restitutione plena loci. Quanto autem 

 deceditur e sublimi, tanto iste motus imperfectior 

 est. respectu tarditatis, et respectu etiam aberratio- 

 nis a motu circular!. Ac primo de tarditate dicen- 

 dum separatim. Affirmamus Saturnum motu diurno 

 tardius moveri, quam ut circumferatur aut restitua- 

 tur ad idem punctum intra viginti quatuor boras, 

 sed ccelum stellatum incitatius ferri, et praevertere 

 Saturnum eo excessu, qui intra tot dies, quot annos 

 conficumt triginta, universo cosli ambitui respondeat. 

 Similiter de reliquis planetis dicendum, pro diversi- 

 tate periodorum cujusque planetae ; adeo ut motus 

 diurnus coeli stellati (in ipsa period o, absque re 

 spectu ad magnitudinem circuli) sit fere per horam 

 unam velocior, quam motus diurnus lunae. Si enim 

 luna cursum suum 24. diebus posset expedire, turn 

 excessus ille, horaa integrae foret. Itaque motus 

 decantatus adversitatis et renitentiae ab occidente 

 in orientem, qui attribuitur planetis tanquam pro- 

 prius, verus non est, sed tantum per apparentiam, 

 ex praecursione caeli stellati occidentem versus, et 

 relictione a tergo planetarum versus orientem. Quo 

 posito, manifesium est velocitatem istius motus 

 cosmici, ordine non perturbato, descendendo decres- 

 cere, ut quo propius quique planeta appropinquet 

 VOL. 11. F 



