ET DEMOCRITI PHILOSOPHIA. 139 



tur, si homo tollatur e natura, et simul artes mecha 

 nics, quae materiam vexant, atque fabrica mundi 

 simpliciter spectetur. Nam pastoralis quaedam vide- 

 tur ista philosophia, quae mundum contemplatur 

 placide, et tanquam per otium. Siquidem de syste- 

 mate mundi disserit non male, de principiis imperi- 

 tissime. Quin et in ipso quoque systemate ingens 

 est lapsus, quod tale constituat systema, quod videri 

 possit seternum, nee supponat chaos, et mutationes 

 schematismi magni. Sive enim ea est Telesii philo- 

 sophia, sive peripateticorum, sive quae alia, quae in 

 eum modum systema instruat, libret, muniat, ut non 

 videatur fluxisse a chao ; ea levior philosophia vide- 

 tur, atque omnino ex angustiis pectoris humani. 

 Nam omnino secundum sensum philosophanti mate- 

 riae aeternitas asseritur ; mundi (qualem eum intue- 

 mur) negatur ; quod et priscae sapientiae, et ei, qui 

 ad ipsam proxime accedit, Democrito visum est. 

 Idem sacrae literae testantur. Illud praecipue inter 

 est ; quod illae etiam materiam a Deo ; hi ex sese 

 statuunt. Tria enim videntur esse dogmata, quae 

 scimus ex fide, circa hanc rem. Primo, quod materia 

 creata sit ex nihilo. Secundo, quod eductio syste- 

 matis fuerit per verbum omnipotentiae ; neque quod 

 materia se ipsa eduxerit e chao in schematismum 

 ilium. Tertio, quod schematismus ille (ante praeva- 

 ricationem) fuerit optimus, ex iis quae materia (qualis 

 creata erat) suscipere possit. At philosophies illae ad 

 nullum horum adscendere potuerunt. Nam et crea- 

 tionem ex nihilo exhorrent, et hunc schematismum 

 post multas ambages et molimina materiae eductum 



