DEL1NEATIO ET ARGUMENTUM. 161 



ad memoriam, et ministrationem ad rationem. In mi- 



nistratione ad sensum tria docebimus. Primo, 



quomodo bona notio constituatur et eliciatur, ac 



quomodo testatio sensus, quae semper est ex analogia 



hominis, ad analogiam mundi reducatur et rectifi- 



cetur ; neque enirn multum sensui tribuimus in 



perceptione immediata, sed quatenus motum sive 



alterationem rei manifest at Secundo, quomodo ea 



quae sensum effugiunt, aut subtilitate totius corporis, 



aut partium minutiis, aut loci distantia, aut tarditate 



vel etiarn velocitate motus, aut familiaritate objecti, 



aut alias, in ordinem sensus redigantur, atque ejus 



judicio sistantur, ac insuper in casu, quo adduci non 



possunt, quid faciendum, atque quomodo huic desti- 



tutioni vel per instrumenta, vel per graduum obser- 



vationem peritam, vel per corporum proportionato- 



rum ex sensibilibus ad insensibilia indicationes, vel 



per alias vias ac substitutiones, sit subveniendum. 



Postremo loco de historia natural!, et de modo ex- 



perimentandi dicemus, qualis sit ea historia naturalis 



quas ad philosophiam condendam sufficere possit ; et 



rursus qualis experimentatio, deficiente historia, ne- 



cessario sit suscipienda : ubi etiam quaedam de provo- 



canda et figenda attentione admiscebimus. Multa 



enim in historia naturali atque experimentis, notitia 



ipsa adesse jampridem, usu abesse solent, propter vim 



animi apprehensivam minime excitatam. His tribus 



ministratio ad sensum absolvitur. Aut enim sensui 



materia praebetur, aut juvamentum ; nimirum vel 



ubi deficit, vel ubi declinat. Material, historia, et 



experimenta, defectui sensus substitutiones; declU 



nation! rectificationes debentur. 



VOL. 11. M 



