DELTNEATIO ET ARGUMENTUM. 163 



veram rei venam, quae ex analogia universi sit, jam a 

 principio inveniri posse, ut earn partitio sequatur ; 

 sed tantum apparentem, ut res aliquo modo secetur 

 in partes. Citius enim emerget veritas e falsitate, 

 quam e confusione, et facilius ratio corriget parti- 

 tionem, quam penetrabit massam. Tertio itaque 

 ostendemus, quo modo et quo tempore inquisitio sit 

 reintegranda, et cbartae sive tabulae prsecedentes in 

 chartas novellas transportandae, et quoties inquisitio 

 sit repetenda. Etenim primas chartarum series vel 

 sequelas super polos mobiles verti statuimus, et tan 

 tum probationes esse et tentamenta inquisitionis ; 

 siquidem mentem in naturam rerum jus suum per- 

 sequi et obtinere posse, nisi repetita actione, plane 

 diffidimus. Itaque ministratio ad memoriam tribus 

 (ut diximus) doctrinis absolvitur ; de locis inveniendi, 

 de methodo contabulandi, et de modo instaurandi 

 inquisitionem. 



Superest ministratio ad rationem, cui ministra- 

 tionesduae priores subministrant. Nullum enim per 

 eas constituitur axioma, sed tantum notio simplex 

 cum historia ordinata ; certo verificata per minis- 

 trationem primam, atque ita repraesentata per secun- 

 dam, ut tanquam in potestate nostra sit. Atque 

 ministratio ad rationem ea maxime probari meretur, 

 qua; rationem ad opus suum exsequendum, et finem 

 obtinendum optime juvabit. Opus autem rationis 

 natura unicum ; fine et usu geminum est. Aut 

 enim scire et contemplari, aut agere et efficere, 

 homini pro fine est. Itaque aut causaa expetitur 

 cognitio et contemplatio ; aut effect! potestas et 

 copia. Quamobrm dati effectus vel nature in 



