166 PARTIS INSTAURATIONIS SECUNOE 



nuationem appellamus. Variatio autem inquisitionis 

 sequitur naturam diversam, aut causarum, quarum 

 gratia inquisitio instituitur ; aut rerum ipsarum, sive 

 subjectorum, in quibus inquisitio versatur. Itaque 

 missis causis finalibus, quse naturalem philosopbiam 

 prorsus corniperunt, initia sumemus ab inquisitione 

 variata sive accommodata for mar um ; qua? res pro 

 desperata hucusque abjecta est, idque merito. Neque 

 enim ulli obvenire possit tanta faculta^ aut felicitas, 

 ut ex anticipationibus et dialecticis argumentatio- 

 nibus alicujus rei formam eruat. Sequentur inqui- 

 sitiones materiarum et efficientium. Cum autem 

 efficientia et materias dicimus, non efficientia 

 remota, aut materias communes fqualia in dispu- 

 tationibus agitantur), sed efficientia propiora, et 

 materias praeparatas intelligimus. Id ne saapius 

 subtilitate inutili repetatur, inveritionem latentis 

 processus subtexemus. Latentem autem processum 

 appellamus seriem et ordinem rnutationis ; rem sci 

 licet ex efficientis motu et materioe fluxu conflatam. 

 Quaa autem secundum subjecta fit inquisitionis varia- 

 tio,exduabus rerum conditionibus ortum habet ; aut 

 ex natura simplicis et compositi (alia enim accommo- 

 datur inquisitio ad res simplices, alia ad compositas et 

 decompositas et perplexas), aut ex histories copia et in- 

 opia, quae ad inquisitionem peragendam parari possit. 

 Ubi enim historia abundat, expedita est ratio inqui 

 sitionis ; ubi tenuis est, in arcto est labor, et mul- 

 tifaria industria et arte opus habet. Itaque per ista, 

 qua? jam dicta sunt, tractata variationem inquisitionis 

 absolvi putamus. Restat inquisitionis contractio, ut 



