HISTORIA SONI ET AUDITUS. 243 



Quo fortior fuerit prima pulsatio, et delatio libe- 

 rior, et absque impedimenta, eo major editur sonus : 

 quo debilior percussio, et magis conturbata delatio^ 

 eo minor. 



Acuti soni deferuntur seque longe, et fortasse 

 longius, quam graves. De hoc melius inquiratur, 



Prout majus fuerit concavum campanae, eo gra- 

 viorem edit sonum ; quo minus, acutiorem. 



Quo major fuerit chorda, eo reddit sonum gravi- 

 orem ; quo minor, acutiorem. 



Quo intentior fuerit chorda, eo reddit sonum 

 acutiorem ; quo laxior, graviorem : ut chorda paulo 

 major strictius extensa, et minor laxius, eundem pos- 

 sint reddere sonum. 



In tubis similiter, et tibiis, et cornibus, et fistulis, 

 atque etiam in ore hominis fistulantis, quo angus- 

 tiora sunt et magis contracta, eo reddunt sonum 

 acutiorem ; quo latiora aut laxiora, graviorem. 



In tibiis, aer exiens ex foramine propiore ad 

 spiritum, reddit sonum acutiorem ; e longinquiore, 

 graviorem : ut tibia paulo major ad foramen pro- 

 pius, et minor ad longinquius, eundem possint red 

 dere sonum. 



In instrumentis chordarum nonnullis (ut in bar- 

 bito, citharis, et similibusj invenerunt homines com- 

 moditatem ad extensionem earum praeter extensio- 

 nem primam, ut comprimentes eas digitis, inferius, 

 aut superius, eas extendant ad alterationem soni. 



Si accipiatur scyphus vitreus aut argenteus, et 

 talitro percutiatur, si aqua in scypho altius adscende- 

 rit, et scyphus plenior fuerit, reddit sonum acutio- 



