HISTORIA SONI ET AUD1TUS. 245 



edi, ut audiatur distincte, sed longe acutior et exilior 

 quam in aperto ; ut fit in speculis, quse reddunt 

 literas longe minutiores quam sunt in medio ordina- 

 rio : ita ut videatur plane sonus per artem reddi 

 posse, et amplior et exilior. 



Tenent pueri cornu arcus tensi inter dentes, et 

 sagitta percutiunt chordam, unde redditur sonus 

 rnagis sonorus, et quasi bombus longe major, quam 

 si arcus non teneretur a dentibus : quod imputant 

 consensui quern habent ossa dentium cum osse audi- 

 tus ; quandoquidem et, via versa, ex stridore in 

 auditu etiam dentes obstupescant. 



Similiter tangat hasta lignum cavi lyrae, praesertim 

 foraminis in ipso ad cavum finem, et teneatur denti 

 bus ex altero fine, et sonet lyra ; major fit sonus per 

 prehensionem dentium, ei scilicet qui prehendit. 



Certissimum est (licet non animadversum) quod 

 vis ilia, quae post primam percussionem defert pilas, 

 aut sagittas, aut spicula, et similia, consistat in par- 

 tibus minutis corporis emissi, et non in acre perpe- 

 tuo deferente, instar scapbae in aqua. Hoc posito, 

 videndum utrum non possit diminui sonus in bom- 

 barda, aut sclopeto, absque magna debilitatione 

 percussionis, hoc modo. Fiat sclopetum cum tubo 

 bene forti, ut non facile frangatur ; fiant in tubo 

 quatuor aut quinque foramina, non instar rimarum, 

 sed rotunda circa medium tubi. Percussio suas jam 

 accepit vires, nisi quatenus ratione longitudinis tubi 

 augeantur : at percussio aeris ad exitum sclopeti, 

 quod generat sonum, multum extenuabitur ab emis- 

 sione soni per ilia foramina in medio, antequam aer 



