336 DE SAPIENTIA VETERUM. 



proprium. Hujus rei non solum illud in causa esse 

 videtur, quod hominis natura mentem suscipit, atque 

 intellectum providentiae sedem , atque durum quo- 

 dammodo videtur et incredibile, ex principiis brutis 

 et surdis excitare et educere rationem et mentem, 

 ut fere necessario concludatur providentia animae 

 humanas indita esse, non sine exemplari, et inten- 

 tione, et auctoramento providentiae majoris : verum 

 et hoc praecipue proponitur, quod homo veluti cen 

 trum mundi sit, quatenus ad causas finales ; adeo ut, 

 sublato e rebus nomine, reliqua vagari sine propo- 

 sito videantur et fluctuari, atque, quod aiunt, scopae 

 dissolutae esse, nee finem petere. Omnia enim 

 subserviunt homini, isque usum et fructum ex sin- 

 gulis elicit et capit. Etenim astrorum conversiones, 

 et periodi, et ad distinctiones temporum, et ad pla- 

 garum mundi distributionem faciunt. Et meteora 

 ad praesagia tempestatum, et venti turn ad navigan- 

 dum, turn ad molas, et machinas : et plantas atque 

 animalia cujuscunque generis, aut ad domicilia ho 

 minis et latebras, aut ad vestes, aut ad victum, aut 

 ad medicinam, aut ad levandos labores, aut denique 

 ad delectationem et solatium referuntur : adeo ut 

 omnia prorsus non suam rem agere videantur, sed 

 hominis. Neque temere additum est, in massa ilia 

 et plasmate particulas ex diversis animantibus de- 

 sumptas, atque cum luto illo temperatas et confusas 

 fuisse ; quia verissimum est, omnium rerum, quas 

 universum complectitur, hominem rem maxime com- 

 positam esse et decompositam, ut non immerito ab 

 antiquis mundus minor vocatus sit. Quamvis enim 



