NATURALEM, ET EXPEIUMENTALEM. 415 







IV. 



IN historia quam requirimus et animo destina- 

 mus, ante omnia videndum est, ut late pateat, et 

 facta sit ad mensuram universi. Neque enim arc- 

 tandus est mundus ad angustias intellectus (quod 

 adhuc factum est), sed expandendus intellectus, et 

 laxandus, ad mundi imaginem recipiendam, qualis 

 invenitur. Istud enim, respicere pauca, et pronun- 

 tiare secundum pauca, omnia perdidit. Restimentes 

 igitur partitionem, quam paulo ante fecimus, historiae 

 naturalis (quod sit generationum, praetergeneratio- 

 num, et artium), historian generationum constituimus 

 partes quinque. Sit prima, aetheris et ccelestium. 

 Secunda, meteororum et regionum (quas vocant) 

 aeris ; tractuum videlicet a luna usque ad superfici- 

 em terrae ; cui etiam parti cometas cujuscunque 

 generis, turn sublimiores, turn humiliores, utcunque 

 se habeat rei veritas, ordinis causa assignamus. Ter- 

 tia, terrae et maris. Quarta, elementorum (quae 

 vocant) flammae, sive ignis, aeris, aquae, et terrae. 

 Elementa autem eo sensu accipi volumus, ut intelli- 

 gantur non pro primordiis rerum, sed pro corporum 

 naturalium massis majoribus. Ita enim natura 

 rerum distribuitur, ut sit quorundam corporum 

 quantitas, sive massa, universe perquam magna ; 

 quia scilicet ad schematismum eorum requiritur 

 textura materias facilis et obvia; qualia sunt 

 ea quatuor (quae diximus) corpora : at quorundam 

 aliorum corporum sit quantitas in universe parva, et 

 parce suppeditata, propter texturam materiae valde 



