NATURALEM, ET EXPERIMENTALEM. 417 



rum liberalium ; aut ex practicis compluribus et 

 experimentis, quae in artem propriam non coalue- 

 runt ; immo quae quandoque ex vulgatissima experi- 

 entia occurrunt, nee artem omnino desiderant. 

 Quamobrem, si ex his omnibus, quae diximus, genera- 

 tionibus, praetergenerationibus, artibus et experimen 

 tis confecta fuerit historia; nihil praetermissum 

 videtur, per quod sensus ad informandum intellec- 

 tum instrui possit. Neque igitur amplius intra 

 circulos paruos (veluti incantati) subsultabimus, sed 

 mundi pomoeria circuitione asquabimus. 



v. 



Inter partes eas quas diximus historian, maximi 

 usus est historia artium ; propterea quod ostendat 

 res in motu, et magis recta ducat ad praxin. Quin- 

 etiam tollit larvam et velum a rebus naturalibus, 

 quse plerumque sub varietate figurarum et apparen- 

 tiae externse occultantur; aut obscurantur. Deni- 

 que vexationes artis sunt certe tanquam vincula et 

 manicae Protei, qua3 ultimos materiae nixus et conatus 

 produnt. Corpora enim perdi, aut annihilari nolunt ; 

 sed potius in varias formas se mutant. Itaque circa 

 hanc historiam, licet mechanicam (ut videri possit) 

 et minus liberalem, (missa arrogantia et fastu) sum- 

 ma est adhibenda diligentia. 



Rursus, inter artes praeferuntur eae, quag corpora 

 naturalia et rerum materialia exhibent, alterant, et 

 praeparant ; ut agricultura ; coquinaria ; chymica ; 

 tinctoria; opificia vitri, esmaltae, sacchari, pulveris 



VOL. 11. E E 



