420 PARASCEVE AD HISTORIAM 



superficie respectu aquarum, in historia terrse et ma* 

 ris ; quantam compressionem aer patiatur absque forti 

 antitypia,in historia aeris; quantum in metallis alte- 

 rum alteri praeponderet,in historia metallorum ; et in- 

 numera id genus perquirenda, et perscribenda sunt. 

 Cum vero exactae proportiones haberi non possint, 

 turn certe ad aestimativas aut comparativas indefini- 

 tas confugiendum est. Veluti (si forte calculis as- 

 tronomorum, de distantiis, diffidimus) quod luna sit 

 infra umbram terras ; quod Mercurius sit supra 

 lunam ; et hujusmodi. Etiam cum mediae propor 

 tiones haberi non possint, proponantur extremee : 

 veluti, quod languidior magnes attollat ferrum ad 

 tale pondus, respectu ponderis ipsius lapidis ; et 

 quod maxime virtuosus, etiam ad rationem sexage- 

 cuplam ; quod nos in armato magnete admodum 

 parvo fieri vidimus. Atque satis scimus istas instan- 

 tias determinatas non facile aut saepe occurrere ; sed 

 in ipso interpretationis curriculo, tanquam auxiliares, 

 (quando res maxime postulat) debere exquiri. Ve- 

 runtamen si forte occurrant, modo non progressum 

 conficiendae naturalis historiae nimis remorentur, 

 etiam in ipsam eas inserere oportet. 



VIII. 



Fidem vero eorum, quae in historia sunt recipi- 

 enda^ quod attinet ; necesse est ut ilia sint aut fidei 

 certae, aut fidei dubias, aut fidei damnatas. Atque 

 prius genus simpliciter est proponendum. Secundum 

 cum nota ; viz. per verbum &quot;traditur,&quot; aut &quot;referunt,&quot; 

 aut &quot; audivi ex fide-digno,&quot; et hujusmodi. Nam argu- 



