COGITATIONES DE NATURA RERUM. 205 



tarn a corpore contiguo patiantur, videret ; naturain a 

 vacuo majoris not*, sive coacervato, abhorrere prorsus 

 statuit. Contra, cum eandem corporis materiam con- 

 trahi, et coarctari, et rursus aperiri et dilatari perspi- 

 ceret, et spatia inrequalia, interdum inajora interdum 

 minora, occupare et complere ; non vidit quomodo 

 liujusmodi ingressus et egressus corpornm in locis suis 

 fieri possit, nisi propter vacuum admistum, minus vi 

 delicet corpore compresso, plus relaxato. Necesse enim 

 esse, contractionem istam per unum ex his tribus mo- 

 dis fieri ; aut eo quern diximus, nempe quod vacuum 

 pro ratione contractionis excludatur ; aut quod aliud 

 aliquod corpus prius intermixtum exprimatur ; aut 

 quod sit quondam naturalis (qualis qualis ea sit) cor- 

 porum condensatio et rarefactio. Atque quod ad cor 

 poris tenuioris expressionem attinet, ista ratio nullum 

 exitum habere videtur. Nam verum est, spongias, et 

 hujusmodi porosa, expresso acre contrahi. De acre 

 ipso autem manifestum est per plurima experimenta, 

 eum 1 spatio notabili contrahi posse. Num ergo et 

 ipsius aeris subtiliorem partem exprimi putandum est? 

 et deinceps hujusmodi partis aliam, et sic in infinitum? 

 Nam adversissimum tali opinioni est, quod quo tenu- 

 iora corpora sint, eo majorem contractionem sustine- 

 ant ; cum contra fieri oporteret, si contractio per ex 

 pressionem partis tenuioris fieret. Atque de illo altero 

 modo, corpora scilicet eadem, nee alias mutata, tamen 

 magis et minus in raritate aut densitate recipere, non 

 multum laborandum est. Positivum enim quiddam 

 videtur esse, et ratione surda et inexplicata niti, qua- 

 lia sunt fere Aristotelis pronuntiata. Restat itaque 

 tertius ille modus, qui vacuum supponit. Quod si 

 i cum in Gruter s copy. J. S. 



